امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٦٩١ - ١٢ حذف فرار شيخين از يهوديان خيبر

هيچ اشاره به فرار شيخين نكرده و آن را از داستان حذف كرده است.

ابن حجر در شرح اين حديث بخارى مى‌گويد:

وَقَعَ فِي هَذِهِ الرِّوَايَةِ اخْتِصَار، وهُو عِنْدَ أَحْمَدَ والنَّسَائِيِّ و ابن حِبَّانَ والْحَاكِم مِنْ حَدِيث بُرَيْدَةَ بْن الْخَصِيبِ قَالَ: لَمَّا كَانَ يَوْمَ خَيْبَرَ أَخَذَ أَبُوبَكْر اللِّوَاءَ فَرَجَعَ وَلَمْ يُفْتَحْ لَهُ، فَلَمَّا كَانَ الْغَدُ أَخَذَهُ عُمَرُ فَرَجَعَ وَلَمْ يُفْتَحْ لَهُ، وَقُتِلَ مَحْمُودُ بْن مَسْلَمَةَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله: لَأَدْفَعَنَّ لِوَائِي غَدًا إِلَى رَجُلٍ. الْحَدِيث، وَعِنْدَ ابْن إِسْحَاق نَحْوه مِنْ وَجْهٍ آخَرَ، وَفِي الْبَابِ عَنْ أَكْثَرَ مِنْ عَشَرَةٍ مِنْ الصَّحَابَةِ سَرَدَهُمْ الْحَاكِمُ فِي «الْإِكْلِيلِ» وَأَبُونُعَيْمٍ وَالْبَيْهَقِيُّ فِي «الدَّلَائِلِ»؛[١] در اين روايت اختصار صورت گرفته و اصل داستان نزد احمد و ... از بريده وارد شده كه گفت: وقتى روز خيبر فرا رسيد ابوبكر پرچم را گرفت و بدون فتح برگشت. روز بعد عمر گرفت و او نيز بدون فتح برگشت و محمود بن مسلمه (همراه ابوبكر و عمار بن سنان همراه عمر بودند كه كشته شدند) كشته شد، پس حضرت صلى الله عليه و آله فرمودند: فردا پرچم را به كسى مى‌دهم .... ابن اسحاق از طريق ديگر اين خبر را روايت كرده و اين داستان را بيشتر از ده صحابه روايت كرده‌اند كه حاكم در «اكليل» وابونيم و بيهقى در «دلائل النبوه» اسانيد روايات اين صحابه را وارد كرده‌اند.

در شرح حال قيس بن ابى‌حازم مصادر و اسامى صحابه‌اى را فرار شيخين را نقل كرده‌اند ذكر كرديم لذا نياز به تكرار آن نيست. و اما آن‌چه را ما قبل از نقل سخن ابن حجر ذكر كرديم اكثر آن در فتح البارى موجود است. پس با اعتراف ابن حجر و روايت اكثر صحابه، بخارى فرار شيخين را پنهان كرده و از داستان فتح خيبر حذف نموده است.

[١] . فتح البارى، ج ٧، ص ٣٦٥.