امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٤٦ - زبير برترين و محبوبترين و سزاواترين فرد بر خلافت

عن عروة قال: أخبرنى مروان بن الحكم قال: أصاب عثمان بن عفان رعاف شديد سنة الرعاف حتى حبسه عن الحج و أوصى فدخل عليه رجل من قريش قال: استخلف قال: وقالوه؟ قال: نعم قال: ومن؟ فسكت فدخل عليه رجل آخر. أحسبه الحارث. فقال: استخلف فقال: عثمان وقالوا؟ فقال: نعم قال: و من هو؟ فسكت قال: فلعلهم قالوا الزبير قال: نعم قال: أما والذى نفسى بيده إنه لخيرهم ما علمت و ان كان لأحبهم إلى رسول الله صلى الله عليه و آله؛[١] در سالى كه عثمان به خونريزى شديدى مبتلا شد، به او گفتند: كسى را خليفه قرار بده وديگرى نيز اين پيشنهاد را كرد وعثمان گفت: چه كسى را؟ آن‌ها سكوت كردند. عثمان گفت: شايد زبير را پيشنهاد كردند؟ گفتند: آرى. عثمان گفت: آرى به خدا سوگند، او برترين آن‌ها ومحبوب‌ترين‌شان به پيامبر صلى الله عليه و آله است.

از اين خبرى كه نواصب مانند عروه و مروان درست كرده‌اند، چند مطلب استفاده مى‌شود: ١. عقيده امام بخارى بر اين‌كه براى اميرالمؤمنين عليه السلام در رديف به ظاهر بزرگان صحابه هيچ جايگاهى قائل نيست. ٢. زبير در رأس قاتلين خليفه سوم بود.

٣. بهترين و محبوب‌ترين بودن زبير با وجود اميرالمؤمنين عليه السلام سخن باطل و بى‌اساس است كه در اين حديث، گويا عثمان بر آن تأكيد كرده است. ٤. چنان‌كه در متن كتاب ذكر خواهد شد، زبير در زمان عمر بن خطاب مى‌گفت: اگر عمر بميرد به على بيعت خواهيم كرد. ٥. شارح در ذيل اين حديث مى‌گويد: اين داستان سال ٣١ هجرى اتفاق افتاده است. ظاهراً اين همان زمانى است كه عثمان بن عفان بنابر عهدى كه با عبدالرحمن بن عوف داشت، خلافت را براى پس از خود به عبدالرحمن نوشت و به اين واقعيت اميرالمؤمنين عليه السلام نيز در داستان شورى به عبدالرحمن تصريح فرموده‌اند كه در فصل‌

[١] . صحيح بخارى، كتاب فضائل الصحابة، باب: مناقب الزبير بن العوام، ج ٣، ص ١٣٦٢، ح ٣٧١٧ و ٣٧١٨؛ تاريخ الكبير بخارى، ج ٧، ص ٣٦٩، رقم ١٥٧٩.