امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٤٨ - امام بخارى، خلافت و وصايت اميرالمؤمنين عليه السلام
روشنى وصى بودن حضرت على عليه السلام استفاده مىشود؛ زيرا اولا: كسانى كه در اين حديث شهادت دادهاند كه حضرت على وصى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله است عبارت از گروه بيش از سه نفرى هستند و قطعاً شهادت بيش از سه نفر مقدم بر شهادت يك نفر است. ثانياً: از استدلال امالمؤمنين نيز نمىشود عدم وصايت را ثابت كرد؛ زيرا لازم نيست كه وصيت در آخرين لحظات عمر باشد. ثالثاً: قطعاً كسانى كه از وصى بودن حضرت على عليه السلام در اين داستان خبر دادهاند، از بزرگان صحابه، مانند مقداد، عمار، زبير و خالد بن سعيد و ... هستند كه در تاريخ از آنها چنين نظرات ثابت شده است و بنابر اين نيز در اين خبر به اسامى آنها تصريح نشده است. نمونه اين واقعيت در «صحيح بخارى» و كتب ديگر وارد شده است: در زمان خلافت عمر بن خطاب در موسم حج مردى گفت: به خدا سوگند اگر عمر بميرد من به فلانى بيعت مىكنم ....[١] چنانكه ملاحظه مىكنيد در اين حديث اسامى بيعت كننده و بيعت شونده را اين بزرگواران حذف كردهاند. اما ابن حجر در شرح اين حديث مىگويد:
سپس در «انساب بلاذرى» با سند قوى پيدا كردم كه در اصل حديث چنين آمده است كه عمر بن خطاب مىگويد: به من خبر رسيد كه زبير گفته است: اگر عمر بميرد قطعاً ما با على بيعت مىكنيم ....[٢] سپس ابن حجر مىگويد: اين صحيحتر است. اينجا نيز ملاحظه مىكنيد كه زبير در اينجا نيز از طرف جماعتى سخن مىگويد، ولى چون مسلمين با شنيدن چنين اخبار به حقائق پى خواهند برد، لذا اين بزرگواران اسامى گوينده چنين سخنان را حذف كردهاند. رابعاً: امالمؤمنين گفته است كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در دامن او از دنيا رفتهاند و اين را نيز واقعيتها رد مىكند. اكنون به اختصار به برخى دلائل وصايت اميرالمؤمنين عليه السلام واينكه حضرت در دامن اميرالمؤمنين عليه السلام از دنيا رفتهاند نه
[١] . صحيح بخارى، كتاب الحدود، باب: رجم الحبلى من الزنى اذا احصنت، ج ٦، ص ٢٥٠٢، ح ٦٨٣٠؛ مسند احمد، ج ١، ص ٥٥؛ صحيح ابن حبان؛ سنن الكبرى نسائى ....
[٢] . انساب الاشراف بلاذرى، ج ٢، ص ٢٦١ و ٢٦٢؛ مقدمه فتح البارى ابن حجر، ص ٣٣٧.