امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ١٦٤ - خبر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از گمراهى حكمين

رسول خدا صلى الله عليه و آله براى من نقل كرد كه از آن حضرت شنيده است كه مى‌فرمودند: همانا بنى اسرائيل اختلاف كردند و اختلافشان ادامه پيدا كرد تا زمانى كه دو حَكَمِ گمراه انتخاب كردند كه خود گمراه شدند و هر كه از آن دو پيروى كرد نيز گمراه شد. امر امتم نيز پايان نمى‌گيرد تا اينكه دو حكم انتخاب مى‌كنند و آن دو گمراه مى‌شوند و پيروان خود را نيز گمراه مى‌كنند. به او گفتم: اى ابوموسى، بر حذر باش از اين‌كه يكى از آن دو خود تو باشى! ابوموسى پيراهنش را درآورد و گفت: از آن بيزارى و دورى مى‌جويم به سوى خدا چنان‌كه از اين پيراهنم دورى مى‌جويم.

اين حديث با دو سند روايت شده است و هيثمى و صالحى شامى آن را از طبرانى نقل كرده‌اند كه ظاهراً از كتاب طبرانى اين حديث حذف شده است و ابن عساكر و ابن كثير نيز اين خبر را با سند ديگر روايت كرده‌اند.

عن علي عليه السلام: إن بنى اسرائيل اختلفوا فلم يزل اختلافهم بينهم حتى بعثوا حكمين فضلا وأضلا و ان هذه الامة ستختلف فلا يزال اختلافهم بينهم حتى يبعثوا حكمين ضلا وضل من اتبعهما؛[١] از اميرالمؤمنين عليه السلام نيز روايت شده كه فرمودند: همانا بنى اسرائيل اختلاف كردند وتا حدى ادامه پيدا كرد كه دو حكم اختيار كردند كه آن دو گمراه شدند و ديگران را نيز گمراه نمودند وهمانا اين امت نيز به زودى اختلاف مى‌كنند و اختلافشان ادامه خواهد يافت تا اين كه دو حَكَم اختيار مى‌كنند كه هر دو گمراه مى‌شوند و هر كه از آن‌ها پيروى كند نيز گمراه مى‌شود.

در نقل بلاذرى آمده است كه اميرالمؤمنين عليه السلام در مورد عمل‌كرد حكمين فرمودند: اين دو حكمين حكم قرآن را باطل كرده و چيزى را زنده كردند كه قرآن آن را باطل كرده است ....[٢]

[١] . كنز العمال، ج ١، ص ٢١٧، ح ١٠٨٨؛ سبل هدى الرشاد، ج ١٠، ص ١٥٠، هر دو از بيهقى.

[٢] . مصنف ابن ابى‌شيبه، ج ٢، ص ٢١٦؛ كنز العمال، ج ٨، ص ٨٢، ح ٢١٩٨٨؛ انساب الاشراف، ج ٣، ص ١٤٠.