دائرة المعارف بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٦٣٦ - آتش اصفهانی

آتش اصفهانی

آتَشِ اِصْفَهانی، میرزاحسن فرزند حاج ملامحمد صادق (١٢٨٦-١٣٤٩ق / ١٨٦٩-١٩٣٠م)، از شاعران متأخر، متخلص به «آتش». پدرش حاج ملامحمدصادق (د ١٣٢٨ق / ١٩١٠م) از روحانیان اصفهان، و در جامعۀ روحانیت آن ناحیه دارای احترام و اعتبار بود. میرزاحسن از هنرمندان بنام زمان خود بود و در یراق‌دوزی و زنجیره‌بافی و گلدوزی مهارت تمام داشت، ولی پس از چندی به بازرگانی پرداخت و تا پایان زندگی در این كار بود. میرزاحسن در آغازِ شاعری «بینوا» تخلص می‌كرد، ولی بعداً آن را به «آتش» تغییر داد. وی در محافل ادبی و انجمنهایی كه در آن زمان در اصفهان تشكیل می‌شد، مانند انجمن ابوالفقراء شیخ‌محمدباقر گزی و انجمن ملك‌الشعراء محمدحسین عنقا و انجمن ادبی شیدا، شركت داشت و محل كار خود او نیز مجمع شاعران و ادیبان آن شهر بود. او در ٢١ رجب ١٣٤٩ق / ١٢ دسامبر ١٩٣٠م درگذشت و در تكیۀ سرآب، نزدیكی تخت فولاد، به خاك سپرده شد.
آتش بیشتر غزل می‌گفت و در غزل‌سرایی از شیوۀ صائب و كلیم (سبك معروف به هندی) پیروی می‌كرد. دیوان اشعارش در ١٣٣٨ش به كوشش سیدعلی نوربخش آزاد و با مقدمۀ جلال‌الدین همایی به چاپ رسیده است.

مآخذ

آتش اصفهانی، حسن، دیوان، به كوشش علی نوربخش آزاد، با مقدمه همایی، جلال‌الدین، اصفهان، خائفی، ١٣٣٨ش، مقدمه؛ آقابزرگ، الذریعة، ٩(١) / ١؛ مهدوی، مصلح‌الدین، تذكرة‌القبور، اصفهان، ١٣٤٨ش، صص ٢-٤؛ هدایت، محمود، گلزار جاویدان، تهران، ١٣٥٣ش، ١ / ٥-٦؛ هنرفر، لطف‌الله، اصفهان، جیبی، ١٣٥٦ش، صص ٢٥٠-٢٥١.

بخش ادبیات