آدابِ عَبّاسی، كتابی فارسی حاوی دعاهای شبانه‌روزی، ترجمۀ ملاصدرالدین محمد بن محب‌علی معروف به صدرای تبریزی از محدثان شیعی سدۀ ١١ق / ١٧م. این كتاب ترجمۀ مفتاح‌الفلاح نوشتۀ بهاءالدین محمدبن حسین بن عبدالصمد جبعی عاملی معروف به شیخ بهایی (٩٥٣-١٠٣١ق / ١٥٤٦-١٦٢٢م) است. صدرای تبریزی شاگرد شیخ بهایی بوده و این كتاب را به نام شاه عباس صفوی اول (حكومت: ٩٩٦- ١٠٣٨ق / ١٥٨٨-١٦٢٩م) به فارسی برگردانده و توضیحاتی بر آن افزوده است. مفتاح‌الفلاح دارای ٦ باب و در شرح اعمال و دعاهای مربوط به اوقات مختلف شبانه‌روز است. مؤلف این اوقات را به ٦ بخش تقسیم كرده است: ١. از طلوع صبح صادق تا برآمدن آفتاب؛ ٢. از برآمدن آفتاب تا نیمروز؛ ٣. از نیمروز تا غروب خورشید؛ ٤. از غروب خورشید تا هنگام خواب؛ ٥. از هنگام خواب تا نیمه‌شب؛ ٦. از نیمه‌شب تا طلوع صبح صادق.
نگارش كتاب را شیخ بهایی در ٢١ صفر ١٠٥١ق / ٢٢ مه ١٦٤١م در شهر گنجۀ قفقاز به پایان برده است. كتاب مفتاح الفلاح در ١٣٠٤ق / ١٨٨٦م در بمبئی، ١٣١٧ق / ١٨٨٩م در تهران و ١٣٢٤ق / ١٩٠٦م در مصر به چاپ رسیده، ولی آداب عباسی چاپ نشده است. از این ترجمۀ فارسی نسخه‌هایی خطی در كتابخانه‌های ملی (تهران)، سلطنتی (سابق)، مجلس شورای اسلامی (سنای سابق)، مسجد جامع گوهرشاد (مشهد)، ملی ملك و آستان قدس رضوی (مشهد)، مدرسۀ شهید مطهری (سپهسالار سابق)، آیت‌الله مرعشی (قم) و مركزی دانشگاه تهران موجود است. صدرای تبریزی ترجمۀ ملخصی نیز از مفتاح‌الفلاح انجام داده است. برخی از مترجمان دیگر نیز مفتاح‌الفلاح را ترجمه یا شرح كرده‌اند (نك‌ : مفتاح الفلاح).

مآخذ

آستان قدس، فهرست، ٦ / ٢٠٠؛
آقابزرگ، الذریعة، ١ / ٢٤-٢٥؛
آیت‌الله مرعشی، فهرست خطی، ١٠ / ٣٣٦-٣٣٧؛
چهار كتابخانۀ مشهد، فهرست خطی، صص ٥٩-٦٠؛
سلطنتی (سابق)، فهرست خطی دینی، ص ٤٠٣؛
سنای (سابق)، فهرست خطی، ١ / ٩٦؛
مدرس، محمدعلی، ریحانة‌الادب، تبریز، ١٣٤٦ش، ٣ / ٣٠١؛
مشار، خانبابا، فهرست چاپی عربی، صص ٨٨٠-٨٨١؛
ملی ملك، فهرست خطی، ٢ / ٢-٣، ٣٦٨-٣٦٩.

بخش ادبیات