آموزِش و پَروَرِش، مجلّۀ رسمی وزارت آموزش و پرورش که نخستین‌ بار در فروردین ١٢٩٨ ش در زمان وزارت نصیر‌الدوله به نام مجلۀ اصول تعلیمات منتشر گردید، مدّت دو سال هر سال ٦ شماره از آن انتشار یافت (یغمایی، ١١٣).
این نشریه مدت پنج سال تعطیل بود و پس از این فترت بار دیگر از فروردین ١٣٠٤ تا اسفند ١٣٠٦ ش بنام مجلۀ تعلیم و تربیت به مدیریت علی‌اصغر حکمت منتشر شد و در سه دوره، هر سال ١٢ شماره به چاپ رسید. پس از آن تا ١٣١٣ ش انتشار آن متوقّف گردید، و در این سال مجدداً به مدیریت نصرالله فلسفی طبع و نشر آن آغاز شد، ولی پس از انتشار شمارۀ پنجم از دورۀ ششم (١٣١٤ ش) به‌سبب درج مقاله‌ای از سیّد حسن تقی‌زاده با عنوان «جنبش ملی ادبی» در اعتراض به شیوۀ کار فرهنگستان بار دیگر تعطیل شد (افشار، ٣ / حاشیۀ ص بیست و پنج). اندکی بعد بار دیگر بدون ذکر نام مسئول تا ١٣١٧ ش انتشار یافت. در این دوره مدیریّت آن بر عهدۀ محیط طباطبائی بود، و چون فرهنگستان واژه‌های آموزش و پرورش را به جای تعلیم و تربیت قرار داده بود، از مرداد ١٣١٧ ش تا اردیبهشت ١٣٤٠ ش، با یک وقفه در سالهای ١٣٢٤-١٣٢٦ ش به نام مجلۀ آموزش و پرورش طبع و نشر می‌شد و کسانی چون لطفعلی صورتگر (١٣١٩-١٣٢٢ ش)، حبیب یغمایی (١٣٢٣-١٣٢٤ و ١٣٢٧- ١٣٢٩ ش) و عباس شوقی (١٣٣٥- ١٣٣٨ ش)، سردبیری آن را برعهده داشتند (یغمایی، ١١٣-١١٥). کسانی چون ملک‌ الشّعرای بهار، عبّاس اقبال، علی‌اصغر حکمت، کاظم‌زادۀ ایرانشهر، عیسی صدیق، محمّد باقر هوشیار و رشید یاسمی با نوشتن مقالات تحقیقی و تربیتی با این نشریه همکاری می‌کردند.
پس از یک وقفۀ چند ماهه، بار دیگر از دی ماه ١٣٤٠ تا خرداد ١٣٤١ ش به نام ماهنامۀ فرهنگ و از اسفندماه ١٣٤١ تا مهرماه ١٣٥٧ ش به نام ماهنامۀ آموزش و پرورش منتشر می‌شد.
آخرین دوره‌های این نشریه (دورۀ ٣٩- ٤٨) با ٨ شماره در سال (به استثنای دورۀ ٤٦) در فاصلۀ سالهای ١٣٤٨-١٣٥٧ ش به مدیریت ایرج جهانشاهی و سردبیری عبدالمحمد آیتی به چاپ رسید و انتشار آن از مهر ١٣٥٧ ش متوقف گردید. پس از انقلاب اسلامی ایران این نشریه به نام فصلنامۀ تعلیم و تربیت منتشر می‌شود.
این مجله در آغاز انتشار ارگان رسمی «وزارت معارف» بود و بیش‌تر به نشر آمار دانش‌آموزان و معلمان و نتیجۀ امتحانات و دستورالعملهای اداری و مانند آنها می‌پرداخت، ولی به تدریج دامنۀ موضوعات آن گسترش یافت و علاوه‌بر بخش اخبار فرهنگی و درج آمار و ارقام آموزشی، مقالات تحقیقی در زمینه‌های گوناگون علمی و ادبی و تاریخی نیز منتشر می‌کرد. این نشریه به حکم هدف و وظیفۀ اصلی خود به موضوعات مربوط به روانشناسی کودکان و نوجوانان، مسائل تربیتی و آموزش و پرورش تطبیقی توجّه خاص داشت و مقالاتی دربارۀ روشهای علمی تدریس مواد آموزشی در شرایط خاص ایران، نقد و بررسی محتوای کتب درسی، منتشر می‌کرد.

مآخذ

افشار، ایرج، فهرست مقالات فارسی، تهران، ١٣٥٥ ش، ١ / شانزده، هفده، بیست و چهار، ٢ / ٢، ٣، ٣ / بیست و یک؛
صدیق، عیسی، تاریخ فرهنگ ایران، تهران، ١٣٣٨ ش، ص ٣٥٥؛
مشارالدّوله، «حکم وزارتی»، تعلیم و تربیت، تهران، س ١، شم‌ ١ (فروردین ١٣٠٤ ش)، صص ١-٢؛
یغمایی، اقبال، «ماهنامۀ آموزش و پرورش»، آموزش و پرورش، س ٣٥، شم‌ ٩-١٠ (فروردین ١٣٤٤)، صص ١١٣-١١٥.

بخش ادبیّات