افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٣٣ - در اين مورد چند مطلب است

در اين مورد چند مطلب است:

١- خداوند در كتاب خود به چيزهايى زياد براى تأكيد مطلب سوگند ياد كرده است كه شايد چيزى بى سابقه در فرهنگ هاى بشرى باشد، در اين سوره، به چهار چيز كه دو چيز مفيد و خوش مزه؛ انجير و زيتون‌[١] و طور سنين و شهر مكه كه مهم است، قسم ياد فرموده و در سوره شمس به خورشيد و نور منتشر شده و ماه، كه در پى خورشيد مى آيد و به روز و شب و آسمان و سازنده آن و زمين و به گستراننده‌ى آن و نفس (ناطقه) و تنظيم كننده‌ى آن به هفت چيز مخلوق و سه بار به خودش ده بار سوگند ياد كرده است. كه در سراسر قرآن بى سابقه است.

٢- ظاهراً قسم ها به چيز هايى ياد شده كه براى انسانها مفيد بوده و يا از مقام ارجمندى برخوردار بوده و اهميت خاصى داشته است؛ مانند كوه سينا و شهر مقدس مكه مكرمه كه مركز دينى مسلمانان تا روز قيامت است.

٣- گفته شده منظور از انجير و زيتون، دو ميوه نيست؛ بلكه دو كوهى است كه شهر بيت المقدس و دمشق بر آنها قرار گرفته و اين دو سر زمين مسكن جمعى از پيامبران الهى و تبليغات آنان بوده اند و لذا با دو قَسَم اول هماهنگ مى شوند.

٤- جواب اين چهار قَسَم اين است كه ما انسان را از نگاه روحى و عقلى و جسمى به صورتى موزون و با قوام و استحكام در آورديم (و براى رسيدن او به مقامات بزرگ دنيوى و اخروى استعداد هاى چشم گيرى به او داديم و بر اكثر مخلوقات خود او را برترى بخشديم‌

[١] - فوايد و خواص و مزاياى انجير و زيتون امروز براى همه روشن شده است و اهميت« طور» كه موسى در آن جا، به رسالت الهى رسيده و همان جا براى مناجات مى رفت و همان جا« تورات» بر او نازل شد. روشن است. او به اميد .... از آتش آمده بود كه به قبسى بالاترين مقام قرب نايل گشت.