روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٥٧ - ترجمه
آتشى برافروزند براى كارزار،خداى تعالى بنشاند آن را [١].
حسن بصرى و مجاهد گفتند:مراد حرب رسول ماست-عليه السّلام [٢]-و حقتعالى اين از جملۀ معجزات رسول كرد از آن وجه كه خبر است از غيب و مخبر مطابق خبر آمد،و نيز براى آنكه جهودان به قوّت و شوكت [٣]به حدّى بودند كه در همۀ زمين حجاز كس با ايشان مقاومت نكردى،و قريش از ايشان مدد خواستند [٤]و به ايشان معتضد و مستظهر بودند [٥]،و اوس و خزرج در مخالفت ايشان مناقشت نمودندى چون رسول-عليه السّلام-پيدا گشت و به اداى [٦]رسالت،برخاست [٧]آن قوّت ايشان به ضعف بدل شد و شدّت ايشان به خور [٨]و بددلى و متفرّق الاهوا شدند تا رسول -عليه السّلام-بنى قريظه را بكشت و بنى النّضير و بنى قينقاع [٩]را براند و از نشيمنهاشان برون كرد [١٠]و بقايايى كه بماندند جزيه بر ايشان نهاد و فدك از ايشان بستد و اهل وادى القرى او را گردن نهادند و به دولت و صولت او جمله مستأصل شدند، و اين علمى بود از اعلام معجز [١١]رسول-عليه السّلام-و ذكر آتش در باب حرب و استعارت او در شرّ حديثى متداول است و معهود در لغت است و در اشعار ايشان بسيار است،قال عوف بن عطيّه: [١٢]
اذا ما اجتنينا جنا منهل
شببنا لحرب بعلياء نارا
و قال آخر:
و با الحرب [١٣]تضطرم [١٤]اضطراما
و قال آخر [١٥]:
[١] .مر:او را.
[٢] .مج،مت:صلوات اللّه و سلام عليه،وز،مر:صلوات اللّه عليه و آله.
[٣] .مج،مت،وز،لت،مت،مر+شجاعت.
[٤] .مج،مت،وز،آج،لت،مر:خواستندى.
[٥] .آن:بود.
[٦] .وز:به او.
[٧] .مر:برخواست.
[٨] .لب،لت،مر:به جور.
[٩] .اساس،آن:بنى قيفاع.
[١٠] .آج،لب،مر:بيرون كرد.
[١١] .مت:معجزه،آج،لب:اعجاز.
[١٢] .مج،وز+شعر.
[١٣] .مج،مت،وز،آج،لت،مر:نار الحرب.
[١٤] .مج،مت:يضطرم.
[١٥] .وز+شعر.