روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٨٢ - ترجمه

حقّى نماند بر ظالمى،چنان كه [١]گفت-عليه السّلام:

انّ اللّه تعالى ينتصف من الشّاة القرناء الى الشّاة الجمّاء ،گفت:عدل خداى تعالى تا آنجا باشد كه فرداى قيامت [٢]آن دو گوسفند [٣]را كه يكى سرو داشته و يكى نداشته،از آن سرودار برآن بى‌آلت ظلمى رفته باشد هر دو را زنده كند و انتصاف كند ميان ايشان و انتقام كشد از او براى اين،براى آن‌كه عوض الم از او بستاند و به اين مظلوم دهد.

در خبر است كه:روز قيامت چون خلايق را در موقف عرض بدارند،بساط عدل بگسترند و ترازوى عدل بياورند منادى ندا كند از قبل ربّ العزّت:الا هر مظلومى كه او حقّى دارد بر ظالمى برخيزند و داد خود از او بخواهند.كه اگر امروز مثقال ذرّه‌اى ظلم ظالمى بر مظلومى برود،آن ظلم من كرده باشم.آنگه حق‌تعالى جملۀ حيوانات را كه بر او عوض دارند يا بر يكديگر عوض خواهند همه را جمع كند و انتصاف كند ميان ايشان،آنگه ايشان را گويد:خاك شويد،خاك شوند على ما رواه،أبو هريرة و عطا گفتند:كافران چون آن بينند تمنّاى حال ايشان كنند، گويند: يٰا لَيْتَنِي كُنْتُ تُرٰاباً [٤]،و اين خبر دليل صحّت مذهب ما مى‌كند بر انقطاع عوض خلاف آن‌كه ابو القاسم بلخيّ گفت عوض چون ثواب مؤبّد [٥]باشد گفت براى آن‌كه اگرشان [٦]بميرانند [٧]متألّم شوند و بدان [٨]نيز هم مستحقّ عوض شوند تا مسلسل شود بما لا نهاية له،و اين نيك [٩]نيست براى آن‌كه خداى تعالى تواند كه ايشان را بميراند،بى‌آنكه الم رساندشان [١٠].

بعضى دگر گفتند:امم [١١]فى التّصوير امثالكم فى التّسخير همچون [١٢]شما مصوّراند و همچون شما مسخّرند.عطا گفت:امثالكم فى الايمان فى المعرفة،همچون [١٣]