روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٦٦ - ترجمه

آن و حجّ آن قيام بايد كردن،و در نماز روى فرا آن [١]بايد كردن.و بعضى دگر[٤١-ر] گفتند:چون در مناسك و عبادت آن زاجرى [٢]بود از قبيح،آن را بمثابت امامى كرد كه قيام كند به كار رعيّت در زجر از مناهى و مناكير.

سعيد جبير گفت:صلاحا للنّاس يقوم به امر معاشهم و معادهم،و آنچه جامع است خير [٣]دين و دنيا را از زيارت و تجارت و انواع بركات و ثمرات،قال اللّه تعالى:

لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ وَ يَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ فِي أَيّٰامٍ مَعْلُومٰاتٍ [٤] .

وَ الشَّهْرَ الْحَرٰامَ ،جمع خواست و به لفظ جنس گفت و مراد آن چهار ماه حرام است،منها اربعة حرم،واحد فرد و ثلاثة سرد [٥]اى متابعة،آنچه فرد است رجب است و آن‌كه سرد است ذوالقعده و ذوالحجّه و المحرّم. وَ الْهَدْيَ ،و آنچه به خانۀ خدا براند [٦]به هديّه از شتر و گاو و گوسپند، وَ الْقَلاٰئِدَ ،رواست كه جمع قلاده باشد و رواست كه جمع قليده باشد،فعلية [٧]بمعنى مفعولة اى المقلّدة.در او سه قول گفتند:

در معنيش يكى آن‌كه عرب از جوع و ضرّ،حال ايشان به حدّى رسد [٨]كه پوست و دوال بر آتش نهند و بخورند و چون شتر هدى مقلّد ببينند [٩]تعرّض نكنند [١٠]آن را، حرمت داشت او را،و گفتند [١١]:مراد آن است كه مردى كه از خانه بيامدى تا حج يا عمره كند و پيش از ميقات احرام نتوانستى گرفتن پاره پوست درخت در گردن خود كردى چون قلاده [١٢]تا هركه او را ديدى دانستى كه حاج است [١٣]يا معتمر و قولى [١٤]ديگر آن است كه:مرد [١٥]كه هدى رانده يا اشعار كند،يا تقليد و اشعار آن باشد كه