و قولى دگر آن است كه:آيت در أبو لهب آمد كه اگر [١]مجمعى و موسمى حاضر بودى كسى خواستى كه رسول را ايذا كند يا طعن زند او رها نكردى و ذبّ و نهى كردى براى خويشى را و لكن خويشتن [٢]از او و [٣]ايمان [٤]دور داشتى و مخالفان در تفسير آورده‌اند كه:آيت در شأن ابو طالب آمد كه او حمايت رسول كردى و مردم را از ايذاء او نهى كردى و به او ايمان نياوردى،و در اين باب حديثى و شعرى متناقض روايت كنند،و آن آن است كه گفتند [٥]رسول-عليه السّلام-گفت:يا عمّ چرا به من ايمان نيارى [٦]؟گفت:

من مى‌دانم كه تو رسول خدايى و صادقى در نبوّت و لكن من از ملامت مردمان احتراز مى‌كنم و چون جماعت قريش خواستند كه رنجى به او رسانند،گفت: [٧]

و اللّه لن يصلوا اليك بجمعهم حتّى اوسّد فى التّراب دفينا
فاصدع بامرك ما عليك غضاضة و ابشر و قرّ بذاك منك عيونا
و عرضت دينا لا محالة انّه من خير اديان البريّة دينا
و دعوتنى و زعمت انّك ناصحى و لقد صدقت و كنت ثمّ أمينا
لو لا الملامة او حذارى سبّة لوجدتنى سمحا بذاك مبينا
هر عاقل كه اين [٨]ابيات را تأمّل كند داند كه بيت آخرين ملحق است و نه ملايم ابيات اوّل است نه به قوّت و متانت و به معنى [٩]،و مناقضه كه حاصل است ميان اين بيت با ابيات اوّل،براى آن‌كه بيت اوّل متضمّن نصرت و هواخواهى است و قطع طمع كفّار است ازآن‌كه رنجى به او رسانند و با وجود او و تا او زنده باشد.بيت دوم[امر] [١٠]است او را به اداى رسالت و تحريض و تقويت او به آن و اين نه از

[١] .اساس و همه نسخه بدلها:نصرا،با توجه به كتب ادب عرب تصحيح شد.

[٢] .مج،وز،مت:خويشى.

[٣] .لت+از.

[٤] .مج،وز،مت،لت+به او،مر+او.

[٥] .آج،لب،بم،آف+كه.

[٦] .آن:نمى‌آرى.

[٧] .مج،وز،مت+شعر.

[٨] .مج،وز،مت:ندارد.

[٩] .مل،مت،مر،لت:نه به معنى.

[١٠] .اساس:ندارد،با توجّه به مج افزوده شد.