نمى‌كنيد تا [١]انصاف بدهى [٢]از خود و اين استفهام به معنى تقرير است تا مقرّر كنند و اقرار ايشان بستانند [٣]كه راست نباشد.و معتزله [٤]به [٥]اين آيت تمسّك كردند بر آنكه فرشتگان به از پيغامبرانند،گفتند [٦]:اين لفظ نگويند الّا در جاى تفضيل،نبينى كه خزاين خداى را مالك شدن و علم غيب دانستن [٧]از جملۀ فضايل است،همچنين آن‌كه از جملۀ فرشتگان باشد اگر او به [٨]از فرشته بودى اين سخن متناقض بودى.

جواب [٩]اين آن است كه گوييم:اين سؤال كسى است كه مورد آيت و معنى [١٠]و سبب نزول آيت نداند،كافران از رسول [١١]درخواستند بر سبيل تحكّم و تعنّت كه: لَوْ لاٰ أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ [١٢]،چرا گنجى بر او فرونمى‌آيد،او از اين جواب داد كه: قُلْ لاٰ أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزٰائِنُ اللّٰهِ ،گفتند [١٣]:اگر پيغامبر است چرا غيب نمى‌داند او گفت من دعوى علم غيب نكردم. وَ لاٰ أَعْلَمُ الْغَيْبَ ،گفتند: مٰا لِهٰذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعٰامَ وَ يَمْشِي فِي الْأَسْوٰاقِ [١٤]،چيست اين رسول را كه طعام مى‌خورد[٧٣-ر]و در بازارها مى‌رود،او گفت:من نگفتم كه من فرشته‌ام طعام نخورم. وَ لاٰ أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ ،آنچه كار من است و اختصاص و مزيّت [١٥]من است آن است كه وحى مى‌آيد به من،من آن را متابعت مى‌كنم.و در آيت و ظاهر و فحوى و معنى او اين نيست [١٦]كه ثواب فرشته از ثواب او بيشتر است تا حكم كنند كه فرشته به از اوست، بل معنى آيت اين است كه بيان كرده شد،و با [١٧]اين كه ما گفتيم در آيت شبهتى نماند كه مخالف به [١٨]آن تمسّك كند-و اللّه الموفّق.

قوله: وَ أَنْذِرْ بِهِ الَّذِينَ يَخٰافُونَ أَنْ يُحْشَرُوا إِلىٰ رَبِّهِمْ ،حق‌تعالى در اين آيت

[١] .مج،وز،مت:يا.

[٢] .مج،وز،مت،آج،لب،آف:بدهيد.

[٣] .لت:بستاند.

[٤] .مج،وز،مت،لت،مر:معتزليان.

[٥] .آن:با.

[٦] .مج،وز،مت:گفت.

[٧] .مج،وز،مت:داشتن.

[٨] .مج،وز،مت،آج،لب:نيز.

[٩] .مج،وز،مت،لت+از.

[١٠] .مج،وز،مت:ندارد.

[١١] .مج،وز،مت+عليه السلام.

[١٢] .سورۀ هود(١١)آيۀ ١٢.

[١٣] .مج،وز،مت،لت:و گفتند.

[١٤] .سورۀ فرقان(٢٠)آيۀ(٧)

[١٥] .آج،لب،بم،آف،آن:مرتبه.

[١٦] .مج،وز،مت،آج،لب:است.

[١٧] .مج،وز،مت،لت:به.

[١٨] .آج،لب:با.