روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٦٧ - ترجمه

خداى تعالى كرده باشد از ثواب و عقاب و آن خبر كه داده باشد از حشر و نشر و بعث و حساب و كتاب-على حذف المضاف و اقامة المضاف اليه مقامه،و قيل [١]:على حكم اللّه و قضائه،و معنى كلمه آن‌كه گفتيم پيش از اين خداى تعالى عند آن گويد ايشان را، أَ لَيْسَ هٰذٰا بِالْحَقِّ ،اين حق هست و درست [٢]؟نه حق و درست اين كه مى‌بينى [٣]،ايشان گويند: بَلىٰ وَ رَبِّنٰا ،آرى به خداى ما كه حقّ است و صدق است.

حق‌تعالى گويد:اكنون بواجب و استحقاق بچشى عذاب آنچه به آن كافر بودى،و در آيت حجّتى نيست نه مشبّهه [٤]را و نه اشاعره [٥]را در اثبات رؤيت براى آن‌كه مخصوص است به كفّار و به اتّفاق كافران خداى را نخواهند ديدن.و امّا آنچه مشبّهه [٦]گفتند از تجسيم ظاهر فساد است براى آن‌كه مشاهده و وقوف حقيقت جز با اجسام و الوان صورت نبندد و خداى تعالى [٧]به صفت اجسام و الوان نيست-تعالى [٨]علوّا كبيرا [٩].

آنگه گفت:زيانكارند آنان كه لقاى من و ثواب و عقاب من به دروغ دارند.و لقاء و ملاقات بر حقيقت مقابله باشد يا مقاربه [١٠]،و اين بر خداى تعالى روا نباشد و لا بد حمل بايد كردن بر آنچه ملاقات بر او روا باشد از اجسام چون بهشت و دوزخ.

بِلِقٰاءِ اللّٰهِ ،أى بلقاء ثواب اللّه و عقابه،برحسب آنچه آيت يا خبر اقتضا كند.امّا قوله:

مَنْ [١١]كٰانَ يَرْجُوا لِقٰاءَ اللّٰهِ [١٢] ،معنى آن است كه:يرجوا لقاء ثواب اللّه،و كذا قوله:

تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلاٰمٌ [١٣] .و امّا قوله: فَأَعْقَبَهُمْ نِفٰاقاً فِي قُلُوبِهِمْ إِلىٰ يَوْمِ يَلْقَوْنَهُ [١٤]، أى يلقون عذابه،و كذا

قوله-عليه السّلام: لقى اللّه و لا وجه له عنده ،و اين در حقّ