طاعت امتثال امر به ارادۀ [١]باشد. وَ احْذَرُوا ،و حذر كنيد.و«حذر»امتناع باشد از چيزى با قدرت برآن از براى خوف ضرر،يعنى اوامر را امتثال كنيد و از منهيّات حذر كنيد. فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ ،اگر نكنى و نافرمانى كنى و پشت بر اوامر او كنى و روى در گردانى از فرمان او،بر رسول من بيشتر از بلاغى [٢]نباشد،كه بگويد و برساند و اعلام كند از ثواب و عقاب به دست او چيزى نيست،آن به امر من است و به حكم من است.من جزا دهم آن [٣]را كه از اوامر [٤]من اعراض كند.

لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ جُنٰاحٌ ،بعضى مفسّران گفتند از عبد اللّه عبّاس و انس [٥]مالك و براء بن عازب و مجاهد و قتاده و ضحّاك سبب نزول آيت آن [٦]بود كه چون تحريم خمر فرود آمد جماعتى [٧]صحابه گفتند:احوال برادران ما كه پيش از اين [٨]رفتند و ايشان بر خمر خوردن بودند چه باشد؟خداى تعالى آيت فرستاد و بيان كرد كه آنان كه تعاطى خمر كرده باشند پيش از تحريم آن بر ايشان حرجى و جناحى نيست، إِذٰا مَا اتَّقَوْا وَ آمَنُوا ،هرگه كه متّقى باشند و از محرّمات اجتناب كرده باشند و ايمان داشته باشند و عمل صالح كرده.

اگر گويند:چرا تكرار كرد ذكر اتّقا در آيت [٩]؟گوييم از اين چند جواب است:يكى آن‌كه مراد و فايده مختلف است براى آن تكرار كرد مراد به اوّل اتّقاء معاصى است[و به دوم استمرار و استدامت برآن و به سه‌ام اتّقاء مظالم العباد.اين قول ابو على است.گفت:نبينى كه در اتّقاء سه‌ام كه متعلّق است] [١٠]به معصيتى متعدّى شرطى كرد از طاعتى عطف برآن في قوله: وَ أَحْسَنُوا ،و اين تعليل چيزى نيست براى آن‌كه واجب نبود كه حكم معطوف در جميع احكام حكم معطوف عليه باشد تا در لزوم و تعدّى متساوى باشند تا اگر كسى گويد:قام زيد[و] [١١]ضرب غلامه

[١] .مج،مت،مر:يا ارادت،وز،لت:با ارادت.

[٢] .مج،مت،وز،لت،مر+مبين.

[٣] .مج،مت،وز،لت،مر:آنان.

[٤] .آف:امر.

[٥] .مج،مت+و.

[٦] .مج،مت:اين.

[٧] .آج،لب،لت+از.

[٨] .آج:ازين پيش.

[٩] .مج،مت،وز،لت+سه‌بار.

[١٠] .اساس،بم،آف،آن:افتادگى دارد،از مج افزوده شد.

[١١] .اساس:ندارد،با توجه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.