روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٨ - ترجمه
قوله: يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاٰ تَتَّخِذُوا الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَكُمْ هُزُواً ،الآية.عبد اللّه عبّاس گفت:سبب نزول اين آيت آن بود كه رفاعة بن زيد بن التّابوت و سويد بن الحارث اظهار اسلام كردند و در دل كفر داشتند منافق بودند،جماعتى مسلمانان با ايشان دوستى مىكردند خداى تعالى اين آيت فرستاد و نهى كرد ايشان را از آن و گفت:اى آنان كه گرويدهايد و ايمان آوردهايد مگيريد [١]آنان را كه دين شما را كه مسلمانى است به سخريّه و استهزاء و فسوس گرفتهاند از آنان كه ايشان را كتاب دادند از پيش شما از جهودان و ترسايان و الكفّار و نيز كافران را به دوستى-ابو عمرو و نافع و كسائى«كفّار»به جرّ خواندند عطفا على قوله: مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتٰابَ ،و من «الكفّار»بر اين تقدير،و دگر قرّاء به نصب خواندند عطفا على قوله: اَلَّذِينَ اتَّخَذُوا ،بوقوع الفعل عليه،كانّه قال:لا تتخذوا الذين اتخذوا و لا الكفار.و «اتّخذ»متعدّى باشد به دو مفعول،يقال:اتّخذته [٢]وليّا او عدوّا او صديقا.حقتعالى در اين آيت نهى [٣]كرد از مصادقت و موالات كردن با ساير اصناف كفّار از منافقان مستهزئ و از جهودان و ترسايان و از مشركان عرب و وصف ايشان به آنكه مستهزىاند به دين اسلام براى آن كرد تا مسلمانان حريص باشند بر عداوت ايشان و واقف شوند بر اسرار ايشان اين وصف منافقان است در دگر آيات،منها قوله تعالى:
إِنَّمٰا نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ ،و قوله: فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ سَخِرَ اللّٰهُ مِنْهُمْ [٤]، وَ اتَّقُوا اللّٰهَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ،و از خدا بترسيد [٥]اگر ايمان داريد [٦]به وعده و وعيد خداى و شما را حميّت و تعصّب مسلمانى است.
وَ إِذٰا نٰادَيْتُمْ إِلَى الصَّلاٰةِ -الآية،خداى تعالى كشف اسرار منافقان و كافران كرد و هتك استار [٧]ايشان در آنچه ايشان كردند گفت:چون شما كه مسلمانيد نداى نماز كنيد،يعنى بانگ نماز ايشان سخريّه و فسوس كنند.
كلبي گفت:جهودان مدينه چون بانگ نماز شنيدندى،و مسلمانان به نماز
[١] .آج،لب:مگرويد.
[٢] .آف:اتخذ به.
[٣] .اساس:ذكر،با توجه به مج تصحيح شد.
[٤] .سورۀ توبه(٩)آيۀ ٧٩.
[٥] .مج،مت،وز:بترس.
[٦] .مج،مت:آرى.
[٧] .آج،لب:اسرار.