روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٥٥ - ترجمه
خواندند:«رءا»به كسر«را»و اماله همزه،و در سوره هود: رَأىٰ أَيْدِيَهُمْ [١]،و در سوره يوسف: رَأىٰ قَمِيصَهُ [٢]،و قوله: رَأىٰ بُرْهٰانَ رَبِّهِ [٣]،و در طه: رَأىٰ نٰاراً [٤]،و هم در اين جا:
و در و النجم: مٰا رَأىٰ و لَقَدْ رَأىٰ [٥]،اين هفت جايگاه اينان به كسر«را»و اماله همزه خوانند.
و عليمى موافقت كرد ايشان را في«رأى كوكبا»و ابو عمرو جمله را اماله كند و لكن«را»مفتوح گويد،و نافع بين بين خواند اين جمله آنگه باشد تا او را ساكنى ملاقى نشود يا به ضميرى نپيوندد،چون به ساكنى پيوندد في قوله: رَأَى الْقَمَرَ و رَأَى الشَّمْسَ [٦]و در سورة النّحل: وَ إِذٰا رَأَى الَّذِينَ ظَلَمُوا الْعَذٰابَ [٧]، وَ إِذٰا رَأَى الَّذِينَ أَشْرَكُوا شُرَكٰاءَهُمْ [٨]،و در سورة الكهف: وَ رَأَى الْمُجْرِمُونَ النّٰارَ [٩]،و در احزاب: وَ لَمّٰا رَأَ الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزٰابَ [١٠]،در اين مواضع حمزه و خلف و نصير و ابو بكر الاعشى و برجمى خوانند به كسر«را»و فتح همزه،و باقى قرّاء به فتح«را»و همزه معا.امّا چون متّصل باشد به ضميرى چون«رآه»و«رآك»و«رآها»،حمزه و كسائي و خلف و يحيى كسايى [١١]راوى از ابو بكر به كسر«را»و اماله خوانند و ابو عمرو داجونى [١٢]به فتح«را»و اماله همزه،و باقى قرّاء به فتح«را»و همزه خوانند.
و امّا آنكه اماله نكرد [١٣]بر اصل خود رها كرد،چون:دعا و رمى،و امّا آنكه اماله كرد [١٤]گفت:كلمه من ذوات الياء است [١٥]،و آنكه«را»را مكسور بكرد براى متابعت كسره اماله كرد [١٦]،[و] [١٧]آنكه«را»مكسور بكرد بىاماله گفت:براى آنكه فعل از باب فعل يفعل است چون كسره بر عين الفعل پيدا نشد بر«را»افگند كه
[١] .سورۀ هود(١١)آيۀ ٧٠.
[٢] .سورۀ يوسف(١٢)آيۀ ٢٨.
[٣] .سورۀ يوسف(١٢)آيۀ ٢٤.
[٤] .سورۀ طه(٢٠)آيۀ ١٠.
[٥] .سورۀ نجم(٥٣)آيۀ ١١.
[٦] .سورۀ نجم(٥٣)آيۀ ١٨.
[٧] .سورۀ انعام(٦)آيۀ ٧٨.
[٨] .سورۀ نحل(١٦)آيۀ ٨٥.
[٩] .سورۀ نحل(١٦)آيۀ ٨٦.
[١٠] .سورۀ كهف(١٨)آيۀ ٥٣.
[١١] .سورۀ احزاب(٣٣)آيۀ ٢٢.
[١٢] .مج،وز،آج،لت،آن:يحيى و كسائى.
[١٣] .اساس،آج،لب،بم،آن:داحونى.
[١٤] .مج،وز:بكرد.
[١٥] .اساس و همۀ نسخه بدلها:ذواتالياست.
[١٦] .مج،وز،بم:بكرد.
[١٧] .اساس:ندارد،با توجّه به مج،وز افزوده شد.