روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٠٩ - ترجمه

هشت مرد از اهل شام[پيش رسول آمدند از جمله ايشان بحيرا راهب بود،و ابرهه،و ادريس،و اشرف و نمام،و قسم [١]،و دريد،و ايمن اين هشت مرد از شام] [٢]بودند.

رسول-عليه السّلام-سورۀ يس بر ايشان خواند چون قرآن بشنيدند بگريستند و گفتند:

چه نيك ماند اين كلام به آنچه خداى تعالى به عيسى فروفرستاد،خداى تعالى در حقّ ايشان اين آيت [٣]فرستاد:

لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النّٰاسِ عَدٰاوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ ،الى قوله. وَ ذٰلِكَ جَزٰاءُ الْمُحْسِنِينَ ، وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ قٰالُوا إِنّٰا نَصٰارىٰ ،و نزديكتر كه ايشان را يابى به مودّت و دوستى مؤمنان [٤]ترسايان‌اند كه نجاشى است و اصحاب او كه وفد شدند [٥]و پيش رسول آمدند و آن هفتاد مرد بودند بر قول بعضى مفسّران، مقاتل و كلبي گفتند:چهل مرد بودند،سى و دو از حبشه و هشت از شام.عطا گفت:هشتاد مرد بودند،چهل از اهل نجران من بنى الحارث بن كعب،و سى و دو از حبشه و هشت از روم.

قتاده گفت:آيت [٦]در جماعتى [٧]آمد از اهل كتاب كه ايشان در شرع خود به دين حقّ متمسّك بودند.چون رسول-عليه السّلام-بيامد و دعوت كرد،و معجز [٨]نمود ايمان آوردند و متابعت كردند،خداى تعالى با [٩]آيت [١٠]بر ايشان ثنا گفت. ذٰلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ ،«ذلك»اشاره است به قرب قلب در باب مودّت،گفت:آن به سبب آن است كه از ايشان قسّيسان‌اند و رهبانان‌اند و قسّيس عالم ترسايان باشد.قطرب گفت:قسّ و قسّيس عالم [١١]باشد به لغت روم،قال ورقة بن نوفل:

بما خبّرتنا من قول قسّ من الرّهبان اكره ان تبوحا
و ابن زيد گفت:زهّاد ايشان بودند و اصل«قسوس»نميمه باشد،يقال:قسّ