روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٨٧ - ترجمه
سختر باشد [١]و آنوقت را خود براى اين سحر خوانند چون ظلمت به غايت رسد صبح برآيد.چون ظلم به غايت رسد،رايت عدل برآيد [٢].چون محنت به نهايت رسد [٣]راحت پديد آيد.
پيمانه چو پر شود بگرداند سر
اذا الحادثات بلغن [٤]المدى
و كادت لهنّ يذوب [٥]المهج
و حلّ البلاء و قلّ العزاء
فعند التّناهي يكون الفرج
بسا [٦]كه درماندگان در ظلمت شب گرفتار باشند ناگاهى از جايى كه توقّع نبود صبح برآيد [٧]كه براثر [٨]آفتاب سر برزند و شعاع قهر بر هر [٩]ستم و ستمگر زند [١٠]تا چنان كه نورش ظلمت را باطل كند عدلش ظلم را ناچيز كند.
يملأ الارض قسطا و عدلا كما ملئت جورا و ظلما. به روشنايى روز بر تو منّت نهاد كه محلّ طلب معاش تست، به شب نيز منّت نهاد كه قرارگاه و وقت آسايش تست وَ جَعَلَ [١١]اللَّيْلَ سَكَناً ،اگر همه [١٢]روز بودى تو كى آسودى،و اگر [١٣]همهشب بودى تو را ره طلب معاش از كجا بودى [١٤]!پس اين به كار است [١٥]آسايش را و از آن[٩٧-ر]ناگزير است آرايش [١٦]را تا هر فرسودگى [١٧]كه در روز به تو رسد به شب به آسودگى بدل شود [١٨]. وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ حُسْبٰاناً ،آفتاب و ماه [١٩]را حساب مقدّر نهادم او را در فلك خود سيصد و شصت مطلع و
[١] .مج،وز،مت،مل،لت،مر:سختتر بود،آج،لب،آف:سختتر باشد.
[٢] .مج،وز،مت،مل،لت:پديد آيد.
[٣] .مج،مت:محبّت به نهان رسد.
[٤] .بم:بكعن.
[٥] .مج،مت،آج،لب،مل:تذوب.
[٦] .لت+بينا.
[٧] .مج،وز،مت،مل،لت:صبحى برآيد،مر:صبحى برآمد.
[٨] .مج،وز،مت،لت،مر+او،آف،آن+آن.
[٩] .لت:بر سر.
[١٠] .آج،لب:زنند.
[١١] .اساس و همۀ نسخه بدلها بجز آف:جاعل،با توجه به متن قرآن مجيد تصحيح شد.
[١٣] [١٢] .مج،وز،مت،مل،مر:هميشه.
[١٤] .آج،لب:ره معاش طلب از كجا.
[١٥] .لب:اين حكايت.
[١٦] .مج:آرائش.
[١٧] .مل:فسردگى،آن:فسودگى.
[١٨] .آج،لب+قوله.
[١٩] .آج،لب:ماه و آفتاب.