روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٠٠ - ترجمه
مؤتفكات گويند بادهاى مختلف را،و مؤتفكات گفتند زمينها را كه خداى تعالى به عذاب برگردانيد [١].
قوله: قُلْ أَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللّٰهِ [٢٥-ر]،آنگه فرمود رسول خود را كه بر سبيل احتجاج و انكار بر ايشان گويد ايشان [٢]را بپرستى [٣]بدون خدا آن را كه مالك نباشد و قادر به نفع و ضرّ [٤]شما كه نه به شما سودى تواند كردن و نه دفع مضرّتى؟براى آنكه قادر بر اين خداى باشد يا آنكه خداى او را تمكين كند.و اگر عيسى-عليه السّلام- بر نفع و ضرر [٥]رسانيدن قادر بود به تمكين خداى بود آنگه در حال حيات چنين بود ترسايان عصر رسول را از او هيچ نفعى و ضررى [٦]نبود،و عبادت آنكس كه از او نفع [٧]و ضرر [٨]نبود جارى مجراى عبادت اصنام و جمادات باشد و قبح آن معلوم است به ضرورت و نفع فعل لذّت باشد يا سرور يا آنچه مؤدّى بود با [٩]آن يا با يكى از آن مانند لذّتها [١٠]كه آدمى به آن ملتذ [١١]شود از انواع مشتهيات،و ضرّ فعل الم باشد يا غم يا آنچه مؤدّى بود به آن يا با يكى از آن چون آلام كه در حيوان كنند و قذف و سب و به خشم آوردن نيز ازين باب بود.
وَ اللّٰهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ،و خداى تعالى شنواست و بينا و دانا اقوال شما مىشنود و افعال شما مىداند تا هركسى را بر وفق آنچه او مستحق باشد جزا دهد [١٢].
قُلْ يٰا أَهْلَ الْكِتٰابِ ،بگوى اى [١٣]جهودان و ترسايان كه خداوندان تورات و انجيلايد. لاٰ تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ ،غلو [١٤]نكنيد در دينتان،و آن مجاوزة الحدّ باشد،و ضدّ «غلوّ» [١٥]تقصير باشد غير الحقّ به ناحق و،نصب او بر حال باشد اى غير محقّين و روا
[١] .لت:برگردانند.
[٢] .مج،مت،وز،لت،مر:بگويد.
[٣] .مج،مت،وز:مىپرستى،آف،آن:بپرستيد،مىپرستيد.
[٤] .مج،مت،وز،آن:ضرر.
[٥] .مج،مت،وز،آف،مر:ضرر.
[٦] .مج،مر:ضرّ.
[٧] .مج،مت،وز،لت،مر:نفعى.
[٨] .مج،مت،وز،مر:ضرى،لت:ضررى.
[٩] .آف:به.
[١٠] .مج،مت،وز:لذّتهايى.
[١١] .لت:متلذّذ.
[١٢] .مج،مت،وز،لت:جزا بدهد.
[١٣] .آن+محمد.
[١٥] [١٤] .اساس،بم،آن:غلوا،با توجه به مج تصحيح شد.