روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣١ - ترجمه
شنبه بس ازآنكه ايشان را از آن نهى كردند [١]في قوله: وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ [٢]،و آنچه خداى تعالى به جزاى ايشان كرد با ايشان از عقوبت و ايشان را مسخ كردن [٣]با قردة و تغيير خلق [٤]ايشان.
و اتّفاق است كه آيات من اوّلها الى آخرها[خطاب] [٥]با جهودان عصر رسول است-عليه السّلام-و از اين معنى با ايشان هيچ نرفت و ايشان جز [٦]حكايت اين [٧]نشنيدند كه با پدران ايشان رفت پس خداى تعالى آنچه با پدران كرد به نعمت [٨]فرزندان شمرد و آنچه پدران كردند به تعيير با فرزندان حواله كرد بر عادت عرب و طريقتى معروف كه ايشان را در كلام خود هست،چنان كه چون دو قبيله را با يكديگر سببى رود،آنچه پدران كرده باشند از نيك و بد با ميان آرند [٩]،و گويند نه ما با شما چنين كرديم و شما به جفانه [١٠]چنين كردى و ما اين نعمت كرديم و شما آن كرديد و ما از شما چند كس را كشتيم و وقعاتى كه اسلاف [١١]ايشان كرده باشند و احوالى كه بر سر ايشان گذشته باشد با اعقاب حوالت كنند،و اين معنى در كلام و اشعار ايشان بىاندازه است.پس اين جمله دليل است بر اين [١٢]كه اگرچه زكات در نماز جز اميرالمؤمنين نداد شايد كه اين را به مفاخر فرزندان او كند چه اين فعلى نادره [١٣]بود كه پيش از او كس نكرد [١٤]و پس از او نيز و همانا شايد تا [١٥]قيامت كس را اين اتّفاق نافتند [١٦]اگر آن افعال عادتى حقتعالى بر ايشان شمرد اين كه در عادت كم
[١] .مت:نهى كرد.
[٢] .سوره بقره(٢)آيه ٦٥.
[٣] .مر:مسخ كرد.
[٤] .لب:خلف.
[٥] .اساس:ندارد،با توجه به مج افزوده شد.
[٦] .مج،مت،وز،لت،مر+به.
[٧] .وز:آن.
[٨] .مج،مت،وز،لت،مر+بر.
[٩] .آج،لب:آورند.
[١٠] .اساس:بحفايه،با توجه به آج تصحيح شد،مج،مت،وز:به حمايه،لت:به حنايه،مر:به جنايه.
[١١] .لب:اسلافى.
[١٢] .مج،مت،وز،آج،لب،آف،لت،آن،مر:آن.
[١٣] .مج،مت،وز،لت،مر:نادر.
[١٤] .لب،مر:نكرده بود.
[١٥] .مج،مت،وز،لت،مر+دامن.
[١٦] .مج،مت،وز،مر:نباشد،آج،لب:نافتد،آف،آن:يافتند،لت:نبافتند.