[قول دگر آن است كه چون خداى تعالى در باب خمر اين آيت فرستاد] [١]: يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمٰا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنٰافِعُ لِلنّٰاسِ [٢]-الآية،جماعتى از خمر خوردن بازايستادند و جماعتى هنوز مى‌خوردند [٣].چون آيت آمد كه لاٰ تَقْرَبُوا الصَّلاٰةَ وَ أَنْتُمْ سُكٰارىٰ ،عند آن‌كه بعضى صحابه چون خمر خورده بودند نماز كردند و قُلْ يٰا أَيُّهَا الْكٰافِرُونَ [٤]برخواند و به جاى لاٰ أَعْبُدُ ،اعبد برخواند،خداى تعالى اين آيت فرستاد،مردم عند نماز كردن اجتناب مى‌كردند.عمر خطّاب گفت:بار خدايا!آنچه مراد توست در خمر و ميسر با ما نماى [٥].خداى تعالى اين آيت فرستاد و تحريم كلّى را بيان فرمود،قوله: وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ ،و بازدارد شما را از يادكرد [٦]خدا و نماز، چه با شرب خمر و اشتغال به قمار نماز و ذكر خداى [٧]راست نيايد.آنگه گفت: فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ ،شما بازخواهيد ايستادن [٨]صورت استفهام است و مراد تهديد و وعيد، گفت:شما برآن هستى كه از اين كار بازاستيد [٩]،و الّا با شما آن كند كه مستحقّ آن باشيد از زجر و حدّ و تأديب و عقوبت قيامت.[٣٥-ر].

وَ أَطِيعُوا اللّٰهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ ،حق‌تعالى چون مكلّفان را تحذير كرد از خمر و قمار [١٠]و نايشستى [١١]كه در شرع بر ايشان حرام است.ايشان را فرمود تا در آن و جز آن طاعت خدا دارند و طاعت رسول.و غرض در جمع كردن [١٢]طاعت خدا و طاعت رسول آن است تا بدانند كه طاعت رسول در باب وجوب حكم طاعت خدا دارد،چه [١٣]معنى طاعت رسول طاعت خدا باشد كه رسول-عليه السّلام-از خود نگويد،آنچه گويد.و

[١] .اساس،آج،لب،بم،آف،لت،آن:افتادگى دارد،از مج آورده شد.

[٢] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٢١٩.

[٣] .مج،مت،وز:مى‌خورند.

[٤] .سورۀ كافرون(١٠٩)آيۀ ١.

[٥] .وز:نمايى.

[٦] .مج،مت،وز،لت،مر:ذكر.

[٧] .وز:خدايى.

[٨] .وز،لت:استادن.

[٩] .مج،مت،وز،آج،لب،لت،مر:ايستد.

[١٠] .مج،مت،وز:قمر.

[١١] .كذا در اساس و بم،مج:ناشااستى،ديگر نسخه بدلها:ناشايستى.

[١٢] .مج،مت،وز،لت،مر+ميان.

[١٣] .مج،مت،وز،لت،مر+به.