نيازهاى مالى حكومت اسلامى علاوه بر راه‌هاى شرعى تأمين آن مانند: خمس، زكات و انفال مى‌تواند از طريق وضع ماليات نيز تدارك يابد، زيرا ولىّ امر در حكومت اسلامى از جانب خداوند بر اموال مردم ولايت دارد و مى‌تواند بر خلاف ميل آنان در اموالشان براى حفظ مصالح دين و مردم تصرّف كند. برخى روايات نيز گوياى اين است كه اميرالمؤمنين (ع) در دوران حكومت خود ماليات براى سب‌هاى عربى و غير عربى وضع كرد. از سوى ديگر، روايات مذمّت عشر (يك دهم) گيرندگان ـ كه مأموران حكومت‌هاى جور در گرفتن ماليات بودند ـ تنها گوياى حرمت اين عمل از طرف حكومت‌هاى نامشروع قبل از اسلام و بعد از آن است و به هيچ وجه گرفتن ماليات را به طور مطلق تقبيح نمى‌كند.

همچنان كه خداوند مسئوليت‌هاى مالى متعددى را بر عهده ولىّ امر امت قرار داده، اموال گوناگونى را هم در اختيارش نهاده است. اين اموال يا تحت ملكيت اوست، مانند خمس و انفال و يا مالك آنها عموم مردم مى‌باشند، مانند زمين‌هاى مفتوح عنوه و خراج آنها و نيز