آيا مقدار مفاد امضاى سيره عقلايى همان حدودى است كه عقلا بر اساس آن در زمان معصوم رفتار كرده و عرف آن زمان بوده است، يا بر اساس وسعت ملاك عقلايى كه سيره بر بر پايه آن شكل گرفته است، وسعت مى‌يابد؟ مقدار سيره بر سببيّت حيازت براى تمليك، كه در عهد معصوم(ع) به آن عمل مى‌شد عبارت بود از حيازت با روش‌ها و وسايل ابتدايى مانند با مشت برداشتن آب يا جمع كردن هيزم. امّا آيا مثل حيازت انرژى الكتريسيته كه در آن زمان وجود نداشته، مى‌تواند مشمول امضاى سيره شود يا امضاى سيره فقط بر امضاى مقدارى كه سيره در آن زمان بر آن استوار بوده دلالت مى‌كند؟

جواب صحيح اين است كه امضا و عدم نهى از سيره، بر امضاى تمامى ملاك عقلايى كه اساس عمل خارجى عقلا بوده، دلالت مى‌كند؛ زيرا معصوم (ع) داراى مقام تشريع و تبليغ احكام خداوند و تصحيح يا تغيير سيره‌هاى نادرست است و چنين جايگاهى وسيع‌تر از آن است كه تنها از منكر خارجى نهى كند يا به معروف خاصى امر كند، بلكه معصوم (ع) عهده دار نفى يا اثبات قوانين تشريعى كلّى است؛ و از اين رو سكوت يا عدم ردع وى، بر امضاى تمام ملاك عقلايى سيره ظهور دارد. (١٠٦)

برخى پنداشته‌اند كه سيره عصر غيبت نيز همزمان با امامت امام غايب حضرت حجة بن الحسن (عج) مى‌باشد و سكوت امام زمان (عج) دليل امضاى حضرت نسبت به سيره رايج است؛ و با اين بيان هيچ سيره‌اى وجود ندارد كه معاصر با معصوم نباشد.

در جواب بايد گفت كه سكوت معصوم در حال غيبت نه عقلاً بر امضاى حضرت دلالت مى‌كند و نه استظهاراً اما عقلاً دلالت ندارد؛ چون كه معصوم در حال غيبت، نسبت به نهى از منكر و تعليم جاهل وظيفه‌اى ندارد؛ زيرا هدف پاسدارى از دين در عصر غيبت به درجه‌اى از فعليت نرسيده كه سبب حفظ آن به غير راه‌هاى متعارف شود، راه‌هايى كه خود مردم سبب بسته شدن آن هستند.

(١٠٦) همان، ص٢٤٦ و ٢٤٧.