فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٣ - جمع ميان دو نماز از ديدگاه كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى
خواند. كسى از او دليل اين كار را پرسيد، وى در جواب فرمود: اين كار را انجام دادم تا امتم به سختى نيفتند. (٧١)
اينها سى حديث بودند كه از صحاح و مسانيد به طور مبسوط نقل كرديم تا خواننده بداند اينها احاديثى هستند كه حافظان و محدثان بزرگ به نقل آنها عنايت داشتهاند و كسى نمىتواند منكر آنها شود. البته احاديث ديگرى هم به صورت پراكنده، در كتابهاى حديثى وجود دارد كه ما به دليل رعايت اختصار از ذكر آنها خوددارى كرديم. (٧٢)
سلسله سندهاى اين روايات به افراد زير منتهى شده است:
١. عبداللّه بن عباس كه به حبرالامه معروف است.
٢. عبداللّه بن عمر
٣. ابو ايوب انصارى، ميزبان پيامبر(ص) در مدينه
٤. ابو هريره دوسى
٥. جابربن عبداللّه انصارى.
٦. عبداللّه بن مسعود.
اين روايات صراحت دارند كه رسول خدا(ص)، بدون اين كه ترس، باران و يا دليل ديگرى وجود داشته باشد، در مدينه بين دو نماز جمع مىكرد، تا بيان كند با هم خواندن دو نماز جايز و مشروع است و كسى توهم نكند كه چون او همواره دو نماز را در وقت خود و وقت فضيلت آن اقامه مىكند، واجب است جدا از هم اقامه شوند. بنابر اين رسول خدا(ص) با اين عمل ثابت كرد كه هر چند خواندن دو نماز در وقت خود بهتر است اما با هم خواندن آنها نيز جايز است. اما چون مضمون اين روايات با مذاهب فقهى متداول مخالف است، بسيارى از محدثان و مفتيان اهل سنّت تلاش كردهاند تا به جاى اين كه اين روايات را معيار تشخيص حق از باطل قرار دهند، آنها را تحت الشعاع فتاواى امامانشان
(٧١)المعجم الكبير، ج١٠، ص٢٦٩، ح١٠٥٢٥.
(٧٢)ر.ك: المعجم الاوسط، ج٢، ص٩٤ و كنز العمّال، ج٨، ص ٢٤٦-٢٥١، شماره ٢٢٧٦٤. ٢٢٧٦٧ و ٢٢٧٧١، ٢٢٧٧٤، ٢٢٧٧٧ و ٢٢٧٧٨.