على(ع) يهوديان و مسيحيان را در معابد و كليساهايشان و زردشتيان را در آتشكده‌هايشان قسم مى‌داد و مى‌فرمود: به خاطر احتياط بيشتر براى مسلمانان، بر آنان سخت بگيريد. (٩١)

احاديث ديگرى نيز در منابع اهل سنت (٩٢)در اين باره وجود دارد.

در اين بحث دو مسأله قابل بررسى است :

مسأله اوّل:تغليظ سوگند در مورد كافر غير اهل كتاب چگونه است؟

شيخ طوسى مى‌فرمايد: كسى كه مى‌خواهد قسم ياد كند، اگر بت‌پرست باشد و به تعطيلى اراده پروردگار، يا ملحد و منكر يگانگى خداوند معتقد باشد، قَسَمش در لفظ تغليظ نمى‌شود و فقط با كلمه «واللّه‌» قسم ياد مى‌كند. اگر كسى بگويد چگونه او را به اين لفظ قسم بدهيم در حالى كه او اعتقادى به قسم بودن آن ندارد، در جواب مى‌گوييم كه اين قَسَم موجب ازدياد گناه و استحقاق عذاب براى او مى‌شود (٩٣).

شايد از مفهوم اين عبارت بتوان فهميد كه در كافر غير اهل كتاب از جهت لفظ، تغليظ قَسَم نمى‌شود؛ اما از جهت مكان و زمان قسم، تغليظ صورت مى‌گيرد؛ به ويژه آن كه در عبارت‌هاى قبل ـ به طور مفصّل ـ تغليظ قسم را در مورد مسيحى و يهودى و مجوسى، از جهت لفظ و مكان و زمان بيان نمودند؛ اما به اين عبارت كه مى‌رسد فقط از جهت لفظ، تغليظ قسم را نفى مى‌كنند.

(٩١) وسائل‌الشيعه، باب ٢٩ از ابواب كيفيت حكم، ح٢.
(٩٢) سنن بيهقى، ج١٠، ص١٨٠.
(٩٣) مبسوط، ج، ٨، ص٢٠٥.