فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١ - ماليات در حكومت اسلامى آیت الله محمد مؤمن قمى
هرگاه غنيمتى براى پيامبر(ص) مىآوردند، او برگزيدهاش را براى خويش برمىداشت و اين سهم او بود، سپس باقيمانده را به پنج قسمت تقسيم مىكرد و يك پنجم آن را جدا مىكرد و چهار پنجم ديگر را ميان كسانى كه براى آن غنيمت جنگيده بودند تقسيم مىكرد و آن گاه به تقسيم آن يك پنجم مىپرداخت... و امام(ع) نيز همچون پيامبر(ص) عمل مىكند.
ظاهر اين عبارت از روايت كه «چهار پنجم ديگر را ميان كسانى كه براى آن غنيمت جنگيده بودند تقسيم مىكرد» اين است كه اين چهار پنجم چون ملك آنها بوده ميانشان تقسيم مىشده است. در پايان روايت تأكيد شده است كه امام(ع) نيز همچون پيامبر(ع) عمل مىكند و همين گوياى اين نكته است كه چهار پنجم ملك رزمندگان است. روشن است كه پيامبر(ص) هنگامى چنين مىكرد كه ولىّ امر امت بود و در مورد امام (ع) نيز به همين گونه است، پس مفاد روايت صحيح اين خواهد بود كه هنگامى كه حكومت اسلامى به دست اولياى امر بر پا شود، چهار پنجم غنيمت براى رزمندگان است.
دو روايت صحيح معاوية بن وهب و عبدالكريم بن عقبه هاشمى نيز بر همين مطلب دلالت دارد و به ذكر متن آنها نياز نيست، مىتوان به منابع رجوع كرد. (١٢)
با توجه به اين مقدمه، در روايت حماد بن عيسى، از بعضى از اصحاب ما، از عبد صالح (امام كاظم عليه السلام) در ضمن حديثى نقل شده است:
وله ـ يعني للإمام (ع) ـ أن يسدّ بذلك المال جميع ماينوبه من مثل اعطاء المؤلّفة قلوبهم و غير ذلك مماينوبه، فإن بقي بعد ذلك شيء أخرج الخمس منه فقسّمه في أهله و قسّم الباقي على من ولي ذلك و إن لم يبق بعد سدّ النوائب شيء فلاشىء لهم؛ (١٣)
امام (ع) مىتواند با اين مال همه امور و وقايع پيش روى خود را سامان دهد، مانند اين كه آن را براى تأليف قلوب (غير مسلمانان) بپردازد و يا در موارد ديگرى
(١٢)وسائل الشيعه، ج١٥، باب ٤١ از ابواب جهاد العدّو،ص١١٠، ح١و٧ .
(١٣) وسائل الشيعه، ج٩، باب ١ از ابواب الأنفال، ص٥٢٤، ح٤.