٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٤ - جمع ميان دو نماز از ديدگاه كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى

فخر رازى گفته است:

اگر «غسق» را به پيدايش اوّلين تاريكى تفسير كنيم (و آن را از ابن عباس، عطا، نضربن شميل حكايت كرده) در اين صورت «غسق»، عبارت است از اوّل مغرب. بنابراين در آيه مزبور ذكر سه وقت به ميان آمده:وقت زوال، وقت اوّل مغرب و وقت صبح و اين اقتضا مى‌كند كه زوال، وقت نماز ظهر و عصر و در نتيجه وقت مشترك اين دو نماز باشد و اوّل مغرب، وقت نماز مغرب و عشا و در نتيجه وقت مشترك اين دو نماز باشد و معناى اين سخن، اين است كه در هر حالتى بتوانيم نمازهاى ظهر و عصر و همچنين مغرب و عشا را با هم بخوانيم. اما دليل شرعى داريم كه با هم خواندن دو نماز در غير سفر و بدون عذر جايز نيست. بنابراين با هم خواندن دو نماز در سفر و يا باران و غير آن، جايز است. (٤٣)

تحقيق فخر رازى در اين جا، حق است، اما اين سخن وى كه «با هم خواندن دو نماز در غيرسفر و بدون عذر به سبب وجود دليلى شرعى، جايز نيست» ادعايى بدون دليل است؛ زيرا آن دليلى شرعى، چيست؟ آيا آن دليل، آيه‌اى از قرآن است در حالى كه آيه قرآن بر حسب تحقيقى كه او كرده، بر جواز، دلالت دارد؟ آيا آن دليل، سنّت است در حالى كه به زودى روايات متعددى را كه بر جواز با هم خواندن دو نماز دلالت دارند، نقل خواهيم كرد يا اين كه آن دليل، اجماع است در حالى كه جايز نبودن با هم خواندن دو نماز، مورد اتفاق فقها نيست و پيشتر هم قول به جواز با هم خواندن دو نماز را از برخى فقهاى اهل سنّت نقل كرديم؟ علاوه بر اين، امامان اهل بيت (ع) بر جواز با هم خواندن دو نماز، اتفاق نظر دارند و جز كتاب، سنّت و اجماع، دليلى شرعى وجود ندارد. (٤٤)


(٤٣)التفسير الكبير، ج٢١، ص٢٧.
(٤٤)امام فخر رازى در موارد بسيارى تحقيقات درخشانى انجام داده و قول حق را كه پيروى از آن سزاوار است، به دست آورده، اما سپس به دلايلى واهى، از آن عدول كرده است. به تحقيقى كه او در باره مسح پاها در جريان تفسير آيه: «وامسحوا برؤوسكم و ارجلكم إلى الكعبين» و همچنين، آنچه در مورد مراد خداوند از «أولي الأمر» در آيه «اطيعوا اللّه‌ و اطيعوا الرسول و أُولي الأمر منكم» و ديگر موارد انجام داده، مراجعه كنيد.