حضرت امام خمينى (ره) در رابطه با تعريف مالى مثلى مى‌فرمايد: هر چيزى كه نزد عرف به صورت عادى داراى مصاديق مماثل (مثل حبوبات، محصولات صنعتى و كارخانه‌اى) باشد مثلى است و اشيايى كه چنين نبوده و به ندرت داراى مصاديق مماثل‌اند (مثل حبوبات، صنايع دستى و اشياى عتيقه) قيمى مى‌باشند. (٢)

ب) اقوال فقيهان در اين مسئله

اينك بايد ببينيم كه نظريّات بزرگان در رابطه با ماهيت پول چيست؟

اجمالاً چهار نظريه از فقيهان نقل شده است:

١. پول مثلى است.

٢. پول قيمى است.

٣. نه مثلى است و نه قيمى

٤. هم مثلى و هم قيمى است.

نظريه اوّل:بيشتر فقيهان معتقدند كه نقدينه (هرگونه پول) همانند ديگر كالاهاى مثلى است كه در بدهى‌ها و جبران خسارت‌ها مثل آن به عهده مى‌آيد. (٣)

نظريه دوم:آن چه در پول اعتبار دارد ماليّت آن است و به خصوصيات و ويژگى‌هاى فيزيكى آن (مثل شماره سرى و...) توجّهى نمى‌شود و شبيه اموال تجارى تنها براى مبادله ايجاد شده‌اند و به عبارت ديگر، پول نسبت به ويژگى‌هاى جنسى اش «لابشرط» است و فقط ارزش تبادلى‌اش (ماليّت پول) مورد نظر مى‌باشد. اين نظريه منسوب به شهيد

(٢) تحرير الوسيله، ج١، ص٦٠١ و به كتاب «الغصب» مسأله ٣٧ مراجعه شود(آنچه در بالا ذكر شد، خلاصه‌اى از نظر ايشان است).
(٣) مجله فقه اهل بيت (ع)، سال اوّل، ش٢، ص٥٢، به نقل از آيت اللّه‌ هاشمى شاهرودى.