فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٥ - ماليات در حكومت اسلامى آیت الله محمد مؤمن قمى
احمد با سند ديگر از ابن سائب، از مردى، از بكربن وائل، از دايى اش نقل مىكند كه گفت: اى رسول خدا آيا از قبيلهام عُشر بگيرم؟ پيامبر(ص) فرمود: إنّما العشور... (٣٩).
ابو داود همين روايت را با اكتفا بر عبارت «إنما العُشور على اليهود و النصارى» نقل كرده است. (٤٠)
احمد با سند ديگر از ابن سائب، از حرب بن هلال ثقفى، از جد مادريش كه مردى از قبيله بنى تغلب بود نقل مىكند كه از پيامبر شنيد كه مىفرمود:
ليس على المسلمين عُشور. إنّما العشور على اليهود و النصارى (٤١)؛
بر مسلمانان عشورى نيست و عشور تنها بر يهود و نصارى است.
ترمذى نيز اين روايت را به گونه مرسل در صحيح خود نقل كرده است. (٤٢)
ابو داود با سند خود از حرب بن عبيداللّه بن عمير ثقفى، از جدّش كه مردى از قبيله بنى تغلب بود نقل مىكند كه گفت: نزد پيامبر(ص) آمدم و مسلمان شدم و آن حضرت نيز دستورها و معارف اسلام را به من آموخت و مرا آگاه كرد كه چگونه زكات اموال مسلمانان قبيلهام را جمع كنم. بار ديگر نزد آن حضرت آمدم و گفتم: اى رسول خدا، هر آنچه را به من آموختى به ياد دارم مگر زكات را. آيا عشر از آنان بگيرم؟ پيامبر(ص) فرمود:
لا، إنّما العُشور على النصارى و اليهود؛ (٤٣)
نه، عشور تنها بر نصارى و يهود است.
بيهقى اين روايت را با دو سند ـ كه يكى از آنها از ابو داود است ـ نقل كرده است. (٤٤)
چه بسا براساس اين روايات كسى بگويد كه پيامبر(ص) اگر چه گرفتن عُشر از مسلمانان را رد كرده است، ولى گرفتن آن را از يهود و نصارى جايز شمرده است، پس اين
(٣٩) همان و ج٤، ص٣٢٢.
(٤٠) سنن ابى داود، ج٣، ص١٦٩؛ السنن الكبرى، ج٩، ص١٩٩.
(٤١) مسند احمد، ج٤، ص٤٧٤ و ج٥، ص٤١٠.
(٤٢) صحيح الترمذى، ج٣، ص٢٨.
(٤٣) سنن ابى داود، ج٣، ص١٦٩.
(٤٤) السنن الكبرى، ج٩، ص١٩٩.