عبارت است از پديده‌هايى كه مردم بر پذيرش آن اتفاق نظر دارند؛ مانند اين كه در عقد اجاره تهيه نخ بر عهده خياط و پارو كردن برف بر عهده مستأجر و تهيه قلمى كه كارمند با آن مى‌نويسد، برعهده دولت است.

در مقابل «عرف مسلّم» عرف غير مسلّم قرار دارد.

٤. عرف ثابت و متبدّل و مطّرد و مساوى

عرف ثابت عرفى است كه با دگرگونى زمان و مكان و احوال و اشخاص تغيير نمى‌يابد؛ زيرا براساس طبيعت و فطرت آدمى است.

در مقابل «عرف ثابت»، «عرف متبدّل» قرار دارد.

عرف مطّرد عبارت است از عرف شايعى كه گاه بر خلاف آن رفتار مى‌شود عرف مساوى عرفى است كه ميزان كردن و عمل نكردن به آن يكسان است.

٥. عرف قولى، عملى و ارتكازى

عرف قولى عبارت است از آنچه بر خلاف وضع لغوى در گويش مردم رايج است؛ مانند اطلاق واژه «ولد» بر فرزند مذكّر نه مؤنث، با اين كه اين واژه در لغت عرب ميان مذكر و مؤنث مشترك است.

عرف عملى يا عرف عادت عبارت است از آنچه مردم در كارهاى خود بر انجام آن عادت كرده‌اند؛ مانند بيع معاطاتى كه معاملات مردم بر پايه آن جريان دارد.

عرف ارتكازى عبارت است از ذهنيت رايج بين مردم پيرامون يك چيز، بدون اين كه آثار آن در مرحله فعل و عمل بروز كند.

٦. عرف صحيح ، فاسد و مرسل

عرف صحيح عرفى است كه با قواعد و نصوص شرع مقدس مخالف نباشد؛ مثل عرف