وقتى پيامبر(ص) عازم سفر بود، چنانچه هنگام زوال خورشيد در منزل بود، قبل از حركت كردن، نماز ظهر و عصر را با هم مى‌خواند. اما اگر هنگام زوال خورشيد در منزل نبود، به حركتش ادامه مى‌داد و هنگام نماز عصر، از مركب پياده مى‌شد و نماز ظهر و عصر را با هم مى‌خواند. در باره نماز مغرب هم، چنانچه هنگام غروب آفتاب در منزل بود، ابتدا نماز مغرب و عشا را مى‌خواند، سپس حركت مى‌كرد، اما اگر هنگام غروب آفتاب در منزل نبود، به حركت خود ادامه مى‌داد تا اين كه وقت نماز عشاء از مركب‌پايين مى‌آمد و نماز مغرب و عشا را با هم مى‌خواند. (١١)

شوكانى پس از نقل اين روايت از مسند احمد مى‌گويد:

شافعى اين روايت را به همين شكل در مسندش نقل كرده و در مورد آن گفته است: «وقتى پيامبر(ص) قبل از زوال خورشيد حركت مى‌كرد، نماز ظهر را به تأخير مى‌انداخت تا آن را در وقت نماز عصر، با هم بخواند». (١٢)

به نظر ما، مقتضاى قاعده اين است كه رواياتى كه مطلق است بر مقيد حمل شود حتى اَنَس بن مالك فعل پيامبر(ص) را يك بار به صورت مطلق نقل كرده و يك بار به صورت مقيد. (١٣)

علاوه بر اين، رواياتى كه فعل رسول خدا(ص) را حكايت كرده‌اند، دليل لبّى اند و

(١٠)سنن ابى داوود، ج٢، ص٨، باب «الجمع بين الصلاتين» ح١٢٢٠.
(١١)مسند احمد بن حنبل، ج٥، ص٢٤١.
(١٢)نيل الاوطار، ج٣، ص٢١٣.
(١٣)بداية المجتهد، ج١، ص١٧٣، و در چاپ ديگرى كه تحقيق شده: ج٢، ص٣٧٤.