فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٢٧ - آيين دادرسى اسلامى در مورد غير مسلمانان هادری قشقاوی
نظر دارند كه قسم بايد به نام خدا باشد و قسم به غير نام خدا فايدهاى ندارد. به عنوان نمونه صاحب شرايع (٦٩)مىفرمايد: «هيچ كس حتى كافر نبايد قسم ياد كند، مگر به نام خدا... قسم دادن به غير خدا مانند كتابهاى آسمانى و پيامبران بزرگ و مكانهاى مقدس جايز نيست».
اما بيشتر همين فقيهان (٧٠)در مورد كافر مىفرمايند: اگر حاكم ببيند كه قسم كافر به مقدسات دين خودش تأثير بيشترى دارد مىتواند او را به مقدسات دين خودش قسم دهد. از جمله صاحب شرايع (٧١)به دنبال عبارت بالا مىفرمايد: «اگر حاكم ببيند قسم دادن كافر به مقدسات دين خودش تأثير گذارتر است مىتواند او را به مقدسات دينش قسم دهد».
چنان كه بعضى (٧٢)تصريح نمودهاند ذمّى خصوصيت ندارد، بلكه هر كافرى مشمول اين حكم مىشود. البته برخى (٧٣)نيز اين حكم را مقيد به فرضى نمودهاند كه قسم به حرام نباشد؛ مانند قسم به پدر و پسر.
در هر حال دليل اين عده از فقيهان تعدادى ديگر از روايات است؛ مانند:
١. روايت سكونى از امام صادق (ع):
«انّ امير المؤمنين(ع) استحلف يهودياً بالتوراة التي انزلت على موسى (ع)».
على (ع) شخص يهودى را به توراتى كه بر موسى(ع) نازل شده بود قسم داد. (٧٤)
٢. روايت محمد بن قيس:
(٦٩) شرايع الاسلام، ج٤، ص٨٧٦.
(٧٠) نهاية، ص٣٤٧؛ وسيله، ص٢٢٨؛ سراير، ج٢، ص١٨٣؛ مهذّب البارع، ج٤، ص٤٧٧؛ شرايع الاسلام، ج٤، ص٨٧٦؛ قواعد الاحكام، ج٣، ص٤٤٣؛ لمعه، ص٩١؛ مفتاح الكرامة، ج١٠، ص٩٨؛ المهذّب، ج٢، ص٥٨٩.
(٧١) شرائع الاسلام، ج٤، ص٨٧٦.
(٧٢) مسالك الأفهام، ج١٣، ص٤٧٤؛ مجمع الفائدة و البرهان، ج١٢، ص١٧٩؛ مفتاح الكرامة، ج١٠، ص٩٨.
(٧٣) لمعه، ص٩١؛ روضة البهية، ج٣، ص٩٥؛ مفتاح الكرامة، ج١٠، ص٩٨.
(٧٤) وسائلالشيعه، باب ٣٢ از كتاب الايمان، ح٤.