فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٩ - جمع ميان دو نماز از ديدگاه كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى
٣. كلينى (ره) از زراره از امام صادق(ع) روايت كرده است:
صلّى رسول اللّه(ص) بالناس الظهر و العصر حين زالت الشمس في جماعة من غير علّة، وصلّى بهم المغرب و العشاء الآخرة قبل سقوط الشفق من غير علّة في جماعة و إنّما فعل رسول اللّه(ص) ليتّسع الوقت على أمّته؛ (٣١)
رسول خدا(ص) به هنگام زوال خورشيد نماز ظهر و عصر و قبل از پايين آمدن شفق، نماز مغرب و عشا را بدون هيچ دليلى با هم و به جماعت برگزار كرد. رسول خدا(ص) اين كار را فقط براى اين انجام داد تا بر امتش وقت نماز توسعه يابد.
روايات متعدد ديگرى هم در اين زمينه وجود دارد كه آنها را شيخ حرّ عاملى(ره) در كتاب وسائل الشيعه گرد آورى كرده است. (٣٢)تا اين جا ديدگاه شيعه در باره با هم خواندن دو نماز، روشن شد.
انواع سه گانه وقت نماز، در فقه اهل سنّت
ممكن است كسى كه آشنايى و تخصصى در فقه ندارد، تصور كند تقسيم وقت نماز به انواع سه گانه فوق، از ويژگىهاى فقه اماميه است. اما اين تصور، تصور باطلى است؛ زيرا تقسيم وقت نماز به انواع سه گانه مزبور با اندك اختلافى در محدوده هريك از آنها، هم در فقه اماميه وجود دارد و هم در فقه اهل سنّت. نووى در شرح مهذّب گفته است:
نماز ظهر داراى سه وقت است: وقت فضيلت، وقت اختيار و وقت عذر. وقت فضيلت نماز ظهر، اوّل آن است و وقت اختيار نماز ظهر، بعد از وقت فضيلت تا آخر وقت است. وقت عذر عبارت است از وقت نماز عصر در مورد كسى كه در سفر يا باران، نماز ظهر و عصر را با هم مىخواند.
... قاضى حسين گفته است: نماز ظهر داراى چهار وقت است: وقت فضيلت، وقت اختيار، وقت جواز و
(٣١)كافى، ج٣، ص٢٨٦، ح١.
(٣٢)وسائل الشيعه، ج٤، ص٢٢٠ ـ ٢٢٣، باب ٣٢ از ابواب «المواقيت».