فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٦ - جمع ميان دو نماز از ديدگاه كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى
عباس در پاسخ گفت: پيامبر(ص) خواست كه امتش به مشقت نيفتند.
٤. ابوبكربن ابى شيبه از سفيان بن عيينه از عمرو از جابربن زيد از ابن عباس نقل كرده كه:
با پيامبر(ص) هشت ركعت نماز با هم و هفت ركعت نماز با هم خواندم. گفتم: اى ابا شعثاء! (٤٥)گمان مىكنم پيامبر نماز ظهر را در آخر وقت آن ونماز عصر را در اوّل وقت آن و همچنين نماز مغرب را در آخر وقت آن و نماز عشا را در اوّل وقت آن خوانده است.در پاسخ گفت: من هم چنين تصور مىكنم. (٤٦)
گمان او (چنانچه به جمع صورى برگردد، همچنان كه مفصلاً بيان خواهيم كرد) گمانى بيش نيست كه انسان را از حق بى نياز نمىكند؛ در اين مورد به تفصيل سخن خواهيم گفت.
٥. ابو ربيع زهرانى از حمّاد بن زيد از عمرو بن دينار از جابربن زيد از ابن عباس نقل كرده است:
رسول خدا(ص) در مدينه هفت ركعت و هشت ركعت نماز ظهر و عصر و مغرب و عشا را [با هم ]خواند. (٤٧)
٦. از ابو ربيع زهرانى از حمّاد از زبير بن خريت از عبداللّه بن شقيق نقل شده است:
روزى ابن عباس بعد از نماز عصر خطبهاى براى ما ايراد كرد، تا اين كه خورشيد غروب كرد و ستارهها پديدار شدند. مردم كه اين وضعيت را مشاهده كردند، گفتند: «الصلاة، الصلاة». راوى مىگويد: مردى از بنى تميم نزد ابن عباس آمد و پيوسته مىگفت: «الصلاة، الصلاة». ابن عباس گفت: آيا به من سنّت پيامبر(ص) را ياد مىدهى؟! مادرت بميرد! سپس گفت: رسول خدا(ص) را ديدم كه نماز ظهر و عصر و همچنين نماز مغرب و عشا را با هم خواند. عبداللّه بن شقيق مىگويد: اين قضيه ترديدى در قلب من ايجاد كرد، تا اين كه نزد ابو هريره آمدم و قضيه را از او سؤال كردم و او، گفته ابن عباس را تصديق كرد.
(٤٥)ابو شعثاء كينه جابربن زيد أزدى (متوفّاى ٩٣ هجرى)، فقيه بصره و شاگرد ابن عباس است (مترجم).
(٤٦)به قرينه حديث پنجم، پيامبر(ص) اين كار را در مدينه انجام داده است.
(٤٧)لفّ و نشر غير مرتّب است. مرتب آن چنين است: هشت ركعت و هفت ركعت.