كند كه بدهكارش را احضار كند و نفر دومى كفالت كند كه كفيل اوّل را احضار كند و نفر سومى كفالت كفيل دوم را بكند... سپس طلبكار بدهكار را ابراء نمايد ابراى او به همه كفيل‌ها سرايت مى‌كند. (١١٣)همچنين اگر طلبكار يكى از كفيلان را ابرانمايد، ابراء به همه افراد بعد از آن كفيل سرايت مى‌كند؛ چون هر كفالت بعدى فرع بر كفالت قبلى است و كفالت قبلى هم در حكم موضوع كفالت بعدى است. وقتى به سبب ابراء، اصل موضوع ساقط شود فرع آن نيز ساقط مى‌گردد. (١١٤)اگر چند نفر در عرض هم براى يك بدهكار كفالت كنند و طلبكار آن بدهكار را ابراء كند همه كفيلان ابراء مى‌شوند، ولى اگر فقط يكى از كفيلان را ابرا كند ديگران ابراء نمى‌شوند؛ (١١٥)زيرا كفالت آنها متفرّع بر بقاى دين مى‌باشد و فرض ما هم اين است كه دين ساقط نشده است.

٣. ابراء در مورد ضمان

اگر شخصى ضامن بدهكارى شود كه وى بدهى خود را به طلبكار بپردازد، سپس طلبكار ضامن را ابراء كند اين ابراء به بدهكار نيز سرايت مى‌كند؛ ولى اگر طلبكار بدهكار را ابراء كند ضامن ابراء نمى‌شود. (١١٦)اين حكم فى الجمله اجماعى است (١١٧).

البته ضمان داراى معانى و انواع مختلفى است كه همه آنها چنين حكمى را ندارند؛ از اين رو بايد انواع آن مورد بررسى قرار گيرد.

(١١٣)تحرير الاحكام، ج٢، ص٥٧٣.
(١١٤)جواهر الكلام، ج٢٦، ص٢٠٦.
(١١٥)المبسوط، ج٢، ص٣٤٠.
(١١٦)شرائع الاسلام، ج٢، ص١٠٨؛ قواعد الاحكام، ج٢، ص١٥٨ و ١٥٩؛ ايضاح الفوائد، ج٢، ص٨٦؛ المهذّب البارع، ج٢، ص٥٢٢؛ مجمع الفائدة و البرهان، ج٩، ص٢٨٩؛ رياض المسائل، ج٥، ص٤٠٦.
(١١٧) مسالك الافهام، ج٤، ص١٨٣؛ الحدائق الناضره، ج٢١، ص١٦؛ جواهر الكلام، ج٢٦، ص١٢٧ و ١٢٨.