فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٤٢ - عبور از مقابل نمازگزار پژوهشى به شيوه فقه مقارن (پژوهشى به شيوه فقه مقارن) امير رحمانى

گزار باشد، حرمتى نيست، بلكه مكروه است. (١٥)

بغوى كه از فقهاى شافعيه است گفته:

«جائز نيست براى احدى كه بين نمازگزار و ستره عبور كند». (١٦)

صاحب الوسيط نيز قائل به كراهت شده و تصريح كرده است به اين كه مرور محذورى ندارد، چنان كه در كتاب ديگرش الوجيز تصريح به كراهت نموده است. (١٧)

نووى در المجموع از امام الحرمين نقل مى‌كند كه نهى از مرور و امر به دفع عبوركننده اختصاص به صورتى دارد كه عبور كننده راه ديگرى داشته باشد. اگر مردم ازدحام كرده باشند و راه ديگرى نباشد، نهى در كار نيست و دفع نيز مشروع نمى‌باشد، و همين را به غزالى نسبت مى‌دهد. (١٨)

اقوال شافعيه و اختلاف آنان در حرمت مرور و كراهت آن ظاهر است، چنان كه اختصاص حكم به صورت وضع ستره يا نماز به سوى ستره نزديك به نماز گزار از كلمات آنان ظاهر مى‌شود، بنابر اين اگر نماز گزار نزديك ديوار يا ستونى نماز نخواند و يا ستره‌اى مثل عصا در مقابل خود قرار ندهد، براى عبور كننده حكمى نيست.

نظر حنفيه:

ظاهر حنفيه نيز اختلاف در مسأله است. سرخسى در المبسوط مى‌گويد:

يكره للمارّ أنْ يمرّ بين يدي المصلّى؛ (١٩) براى عبور كننده مكروه است كه از مقابل نماز گزار عبور كند.

مانند آن است كلام كاشانى در بدايع الصنايع، (٢٠) ولى مرغينانى در الهدايه مى‌گويد: «المارّ آثمٌ؛ عبور كننده گناهكار است». (٢١)