دست آخر اين كه جزرى در اسد الغابه، يك بار ترجمه ابوالجهيم بن الحارث بن الصمه را به شماره ٥٧٨٣ نقل كرده و بار ديگر ابوجهيم عبداللّه‌ بن جهيم الانصارى به شماره ٥٧٨٤ و اختلاف رجاليون در اتحاد آن دو و تعدد آن دو را ذكر مى‌كند، سپس مى‌گويد: همه آنچه گفتم دلالت مى‌كند كه آنان دو نفر مى‌باشند. (٦٤)

اين حال راوى خبر مذكور است، و روشن شد كه حتى در اسم او و پدرش و جدش اختلاف است، و اكابر علماى فن، معرفت حال او را به علم الهى وا مى‌گذارند، حداكثر آنچه از او نقل شده، در صورت اتحاد رجل، سه روايت است، و در مدح و توثيق او هيچ اثرى نيست مگر اين كه «له صحبة».

هر منصفى مى‌پذيرد كه اعتماد به خبر راوى چنينى در حكم به حرمت، دور از استحكام فقهى و استدلالى است و قول به عدالت صحابه هم با تمام ضعفى كه دارد نيز نمى‌تواند روايت هر مجهولى را كه ادعاى اندك مصاحبتى براى او شده است تصحيح كند.

روايت دوم:

گرچه كمتر در كتب فقه ذكر شده، اما ابن قدامه در مغنى به آن استدلال كرده، و آن روايتى است كه ابو داود در سنن خود از سعيد بن عبدالعزيز از غلام يزيدبن نمران از يزيدبن نمران نقل مى‌كند:

رأيتُ رجلاً بتبوك مقعداً فقال: مروتُ بين يدي النبيّ و أنا على حمار و هو يصلّي، فقال: اللهم اقطع أثره فما مشيتُ عليها بعد؛ (٦٥)

يزيد مى‌گويد: مردى افليج را در تبوك ديدم، و گفت: در حالى كه پيامبر نماز مى‌خواند، از مقابل او گذشتم، در حالى كه سوار بر الاغى بودم، پس گفت: خدايا، دنباله او را قطع كن! بعد از آن هيچ گاه نتوانستم راه بروم!

در نقل ديگرى مى‌گويد كه:

«انّ رسول اللّه‌(ص) نزل بتبوك إلى نخلة، فقال: هذه قبلتنا ثم صلّى إليها فاقبلتُ

(٦٤) اسدالغابة، چاپ دارالمعرفه، ج٤، ص٤٠٨.
(٦٥) سنن ابى داود، باب مايقطع الصلاة، حديث ٧٠٥ و ٧٠٦.