فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤١ - تشريع و فصول اذان در پرتو كتاب و سنت جعفر سبحانى
و) روايت دارقطنى در سنن
دارقطنى روايت رؤياى اذان را با سلسله سندهاى مختلف روايت كرده است:
١. از محمدبن يحيى بن مرداس از ابو داود از عثمان بن ابى شيبه از حماد بن خالد از محمد بن عمرو از محمد بن عبداللّه از عمويش عبداللّه بن زيد، نقل شده است... .
٢. محمد بن يحيى از ابو داود از عبيداللّه بن عمر از عبدالرحمن بن مهدى از محمد بن عمرو براى ما نقل كرده است كه از عبداللّه بن محمد شنيدم كه گفت: عبداللّه بن زيد كه در اين حديث آمد، جد من است (٥٥) .
همچنان كه ملاحظه مىشود در هر دو سند محمد بن عمرو هست كه مردد است بين انصارى كه در صحاح و مسانيد روايتى جز اين روايت ندارد و ذهبى در حق او گفته كه اصلاً شناخته شده نيست، و بين محمد بن عمرو، ابو سهل انصارى كه يحيى بن قطان و ابن معين و ابن عدى او را تضعيف كردهاند. (٥٦)
٣. از ابو محمد بن صاعد، از حسن بن يونس، از اسود بن عامر، از ابوبكر بن عياش، از اعمش، از عمرو بن مره، از عبدالرحمن بن ابى ليلى، از معاذ بن جبل نقل است: مردى از انصار، عبداللّه بن زيد، نزد رسول خدا(ص) آمد و گفت:
اى رسول خدا، من در خواب ديدهام... . (٥٧)
سند اين روايت منقطع است، زيرا معاذ بن جبل در سال ١٨ يا ٢٠ هـ از دنيا رفته، در حالى كه عبدالرحمن بن ابى ليلى در سال ١٧ هـ متولد شده است.
علاوه بر اين، دار قطنى، عبدالرحمن را تضعيف كرده و در حق او گفته است:
احاديث ضعيفى دارد و بد حافظه است و ثابت نشده كه ابن ابى ليلى حديثى از عبداللّه بن زيد شنيده باشد. (٥٨)
(٥٥) دارقطنى، السنن، ج١، ص٢٤٥، شماره٥٦ـ٥٧.
(٥٦) ميزان الاعتدال، ج٣، ص٦٧٤، شماره ٨٠١٧ و ٨٠١٨؛ تهذيب الكمال، ج٢٦، ص٢٢٠، شماره ٥٥١٦؛ تهذيب التهذيب، ج٩، ص٣٧٨، شماره ٦٢٠.
(٥٧) دارقطنى، السنن، ج١، ص٢٤٢، شماره ٣١.
(٥٨) همان، ص٢٤١.