«در جهان جديد، زندگى معناى ديگرى پيدا كرده است و مردم دل در گرو غايات ديگرى دارند غايتى كه ظواهر و رسانه‌هاى گروهى به مردم تلقين و در ميان آنان ترويج مى‌كنند لذت جويى و خوش باشى است. خلاصه آنچه به عنوان هدف تبليغ مى‌شود، اين است كه خوش باشيم، بيشتر بخريم، بيشتر مصرف كنيم، بهتر بپوشيم و بيشتر به غفلت بگذرانيم. يكى از عجايب جهان جديد اين است كه غفلت، از اصول زندگى شده است. اين غفلت امروزه يكى از محورهاى زندگى است اگر به عموم تفريحاتى كه در جهان جديد پديد آمده توجه كنيد، خواهيد ديد كه تمامى آنها در پى اين هستند كه توجه ذهن ما را و لو براى دَمى، از چهره جدّى و عبوس زندگى به چيز ديگرى معطوف كنند. در جهان جديد غفلت انديشى به يكى از اساسى‌ترين عناصر غايت انديشى و زندگى انديشى تبديل شده است.» (٣٠)

از نگاه روشنفكر دينى، دنيا محورى در جهان تجدّد، تمامى عرصه‌هاى زندگى فردى و اجتماعى آنان را در برگرفته است. انگيزه‌ها بر پايه منافع دنيوى شكل مى‌گيرد و دانش نيز پاى خود را از اين جهان مادى فراتر نمى‌گذارد. هنجارهاى اخلاقى، براساس سود و زيان دنيا تعريف مى‌شود و در نهايت، دين نيز تفسيرى ناسوتى و مادى پيدا مى‌كند. بدين ترتيب، غفلت از ماواء اين جهان، نه تنها خصيصه آحاد انسان‌ها در جهان مدرن گرديده، بلكه پيش فرض علمى بسيارى از مكاتب و آراء فيلسوفان نيز گشته است.

٣ ـ انسان محورى (٣١)

يكى ديگر از مبانى دنياى جديد كه در گريز از جهان گذشته شكل گرفته، نهادينه شدن انديشه انسان محورى در مقابل انديشه خدا محورى است. انسان جديد، خود فرما نفرما و

(٣٠) سروش، عبدالكريم، سنت و سكولاريسم، ص١٩.
(٣١) Humanism.