صاحب جواهر در كلام خود از انواع اذيتهاى زشت و دفع و سنگ پرانى به طرف عبور كننده و رفتارهاى برخى مسلمانان سخن مى‌راند كه ظاهراً ايشان در زمان خويش مشاهده كرده است و مى‌گويد: شايد آنچه اكنون از بعض عوام شيعه مى‌بينيم، از ديگران گرفته شده باشد. (٩٨)

اين امر و دورى آن از مذاق شريعت سبب شده تا ايشان امر به «درأ» را در اخبار حمل بر وضع ستره كند. (٩٩)

به هر حال، امر به «درأ» در روايات زيادى از فريقين نقل شده است، كه در مسأله قبل آن را ذكر كرديم. اين تعبير كه: نماز را هيچ چيز قطع نمى‌كند، ولى هر مقدار مى‌توانيد دفع‌كنيد، در روايات اهل سنت (١٠٠) از پيامبر(ص) نقل شده است. همان طور كه از ائمه اهل البيت(ع) نقل شده است و بيان كرديم.

علماى فريقين نيز به استحباب دفع عبور كننده فتوا داده‌اند، گرچه غالباً آن را مختص جايى دانسته‌اند كه نمازگزار ستره‌اى گذاشته است و عبور كننده قصد دارد از بين او و ستره‌اش عبور كند، چرا كه وضع ستره به منزله تحجير مكان است و حق دفع مزاحم را موجب مى‌شود. (١٠١) اما برخى ديگر حكم را مطلق دانسته‌اند، چه ستره‌اى گذاشته باشد يا نه.

نووى مى‌گويد: علما اتفاق دارند بر اين كه حق دفع براى كسى است كه در نمازش تقصير نكرده و احتياط نموده و ستره‌اى نهاده است يا در جايى نماز خوانده كه از عبور درامان است. از علماى شيعه، علامه حلى در تذكرة الفقهاء و نهاية الاحكام (١٠٢) ، شهيد در ذكرى الشيعه، (١٠٣) مرحوم نراقى در مستند الشيعه، (١٠٤) ميرزاى قمى در غنائم الايام (١٠٥) ،

(٩٨) جواهر الكلام، ج٨، ص٤٠٥.
(٩٩) همان.
(١٠٠) سنن دارقطنى، ج١، ص٣٦٨ و ٣٦٩؛ مجمع الزوائد، ج٢، ص٦٢؛ سنن ابوداود.
(١٠١) الحدائق الناضرة، ج٧، ص٢٤١؛ مصباح الفقيه، ج٢، قسمت اوّل، ص١٩٦.
(١٠٢) تذكرة الفقهاء، ج٣، ص٣٠١؛ نهاية الاحكام، ج١، ص٣٥١.
(١٠٣) ص١٥٣.
(١٠٤) ج٤، ص٤٥٤.
(١٠٥) ج٢، ص٢١١.