فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٢٥ - قوانين كيفرى اسلامى و عقلانى بودن آن از ديدگاه استاد مطهرى محمدرضا بندرچی
استاد شهيد در نقد سخنان ياد شده مىنويسد:
آدم هايى كه شعاع ديدشان كوتاه است، اين حرف را مىزنند. شما به صفحات حوادث روزنامهها نگاه كنيد و اين صفحات را بخوانيد و ببينيد در اثر دزدى تنها، نه فقط چقدر اموال ربوده مىشود، بلكه چقدر جنايتها و آدم كشىها واقع مىشود. اگر مجازات دزد درجاى خودش صورت گيرد و دزد مطمئن باشد و يقين داشته باشد كه اگر دزدى كند و به چنگال پليس و قانون بيفتد، اين چهار انگشتش را قطع مىكنند و تا آخر داغ اين جنايت روى بدنش هست، [هرگز دزدى نمىكند]. (٥٧)
همان گونه كه استاد در قسمتهاى پيشين و در قسمت بالا اشاره كرد(اگر مجازات دزد در جاى خود صورت گيرد) هر دزدى را اين حكم در بر نمىگيرد، بلكه تنها گروهى از دزدان خطرناك را شامل مىشود كه امنيّت مردم و جامعه را برهم زدهاند. اگر امروز دزدى زياد، رخ مىدهد، به خاطر اين است كه اين قانون اجرا نمىشود.
استاد شهيد به عنوان نمونه از وضع عربستان سعودى و امنيّت نداشتن حجاج بيت اللّه الحرام در گذشته ياد مىكند و سپس اشاره مىكند: وقتى كه عربستان سعودى اين حدّ اسلامى را به اجرا گذاشت، كم كم دزدى از آن منطقه رخت بربست و حُجّاج با امنيّت كامل مىرفتند و بر مىگشتند:
پس اين نوع رأفتها و دل سوختنها و ترحمها، ترحم هايى غير منطقى است. يعنى قساوت هايى است به صورت ترحم. به عبارت ديگر، اين نوع ترحم، ترحم در يك مورد و قساوت در موارد ديگر است. (٥٨)
در اين گونه موردها، عاطفه و احساس، در برابر عقل و مصلحت قرار مىگيرد. بى شك، مصلحت جامعه بر عاطفهها و احساسها مقدّم است.
گاه مىگويند: اجراى اين حدّ براى «ربع دينار» با آن همه احترامى كه اسلام براى جان انسان قائل شده، ناسازگار است.
استاد شهيد، پاسخ مىدهد: «ابوالعلاء معرّى همين اشكال را كرده بود و سيد
(٥٧) همان.
(٥٨) همان، ص٢٨٤.