١٦. مالك نقل مى‌كند كه: مؤذّن نزد عمر بن خطاب آمد تا او را از فرا رسيدن نماز صبح با خبر كند، ديد كه عمر خواب است، پس گفت: «الصلاة خيرٌ من النوم». پس از اين ماجرا عمر دستور داد تا اين عبارت در اذان نماز صبح جاى گيرد. (٨٧)

نتيجه روايات :

روايات تثويب به شدت متعارض هستند و اقسام مختلفى دارند كه نمى‌توان آنها را به معناى واحدى ارجاع داد:

١. برخى از اين روايات دلالت دارند كه عبداللّه‌ بن زيد تثويب را درخواب ديده و از آغاز جزئى از اذان بوده است.

٢. برخى ديگر دلالت دارند كه تثويب را بلال به اذان افزود و پيامبر آن را تثبيت كرد.

٣. پاره‌اى ديگر از روايات تثويب دلالت دارند كه عمر بن خطاب به مؤذّن دستور مى‌داد كه عبارت: «الصلاة خيرٌ من النوم» را در اذان صبح قرار دهد.

٤. گروهى از اين روايات كه دلالت دارند كه رسول خدا(ص) اين عبارت را به ابو محذوره تعليم داده است.

٥. روايات ديگرى دلالت دارند كه بلال در اذان صبح «حىّ على خير العمل» مى‌گفت اما رسول خدا(ص) به او دستور داد كه به جاى آن «الصلاة خيرٌ من النوم» بگويد. متقى هندى در كنز العمال (٨٨) اين روايت را نقل كرده است.

(٨٦) جمال الدين مزى، تهذيب الكمال، ج٧، ص٣٠، شماره ١٣٩٩؛ و ذهبى در ميزان الاعتدال، ج١، ص٥٦٠، شماره ٢١٢٩ گفته: تنها زهرى از حفص نقل كرده است.
(٨٧) الموطّأ، ص ٧٨، شماره ٨.
(٨٨) ج٨، ص٣٤٥، شماره ٢٣١٨٨.