فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٨ - شرط قبول در وقف رضا استادى
موسى بن جعفر با اين نوشته، زمين خود را در فلان مكان و با فلان حدود صدقه داد [وقف كرد]. همه را به همراه نخلها، قنات، آب، حريم، حقوق، استفاده از آب آن و تمامى حقوق آن را براى فرزندانش اعم از مرد و زن وقف كرد. متولّى آن، محصول را پس از آن كه هزينه آبادانى و متعلقاتش را پرداخت كرد، تقسيم مىكند... اين وقف نامه موسى بن جعفر است، وقف صحيح و دائمى قطعى كه رجوع به آن ممكن نيست، براى رضاى خدا و خانه آخرت. براى هيچ مؤمنى كه به خدا و آخرت ايمان دارد خريد و فروش و هبه و مهريه دادن آن حلال نيست و نبايد چيزى در آن ـ طبق آنچه وصف كردم ـ تغيير يابد تا آن گاه كه خداوند وارث زمين و ساكنانش گردد ...».
محدث بحرانى در ذيل اين حديث مىگويد: «امام(ع) از قبول يادى نكرده است، در حالى كه اگر قبول، شرط صحت وقف بود بايد خبر مىداد كه موقوفٌ عليهم آن را قبول كردهاند.
روايت چهارم از ايوب بن عطيه نقل شده كه قبلاً «ذكر نموديم. محدث بحرانى در ذيل روايت بيان مىكند: از اين روايت مىتوان فهميد كه در وقف، قبول موقوفٌ عليه شرط نيست. خلاصه اين كه در اخبار و احاديث، اثرى از شرط قبول، ديده نمىشود و دليلى بر اين مطلب، غير از وجوه اعتباريى كه برخى از فقها گفتهاند وجود ندارد. و اصل عدم اشتراط قبول، قوىترين دليل است.
مؤلف «حدائق الناضرة» برخى از روايات اين باب مثل روايت عبدالرحمن بن حجاج را ذكر نكرده است. عبدالرحمن بن حجاج مىگويد: امام موسى كاظم(ع)، اين وصيت را براى من فرستاد:
(٤٥) الحدائق الناضرة، ج٢٢، ص١٣١.