فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٣٩ - عبور از مقابل نمازگزار پژوهشى به شيوه فقه مقارن (پژوهشى به شيوه فقه مقارن) امير رحمانى

شوكانى پس از نقل روايت ابى سعيد خدرى(كه در آن امر به وضع ستره شده است) مى‌گويد:

از اين روايت استفاده مى‌شود كه قراردادن ستره واجب است. (٦)

البانى قول به استحباب را به هدر دادن نصوصى مى‌داند كه وضع ستره را واجب كرده، يعنى امر به آن كرده است. (٧)

واضح است كه وقتى قرينه بر عدم وجوب و جواز ترك داشته باشيم امر به شى‌ء دلالتى بر وجوب ندارد، و آن رواياتى است كه از ابن عباس نقل شده است و دلالت دارد كه رسول اللّه‌(ص) بدون قراردادن ستره در فضا و صحرايى كه حائل ثابتى مقابل حضرت نبوده‌است، نماز خوانده‌اند.

بخارى به اسناد خود از عبداللّه‌ بن عباس نقل مى‌كند:

أقبلتُ راكباً على حمارٍ اتان... و رسول اللّه‌(ص) يصلّي بالناس بمنى إلى غير جدار (٨) ؛ سوار بر الاغى پيش آمدم... در حالى كه پيامبر در منى براى مردم نماز مى‌گزارد، بدون آن كه ديوارى در مقابل حضرت باشد.

غرض او از نفى وجود ديوار، نبود وجود مطلق ستره است، و گرنه وجهى براى ذكر آن نيست، خصوصاً اين كه غرض ابن عباس از ذكر مرور خود از مقابل صف نماز و نبود ديوار، استدلال به فعل صحابه و پيامبر است كه عبور او را تقبيح نكردند و آن را حرام ندانستند، كه بحث آن خواهد آمد، لذا كلام بدون اين كه ناظر به نفى وجود مطلق ستره باشد معنا نخواهد داشت.

مؤيّد آن روايت بيهقى از ابن عباس است:

رسول اللّه‌(ص) يصلّي بالناس في خلاء؛ (٩)

رسول اللّه‌(ص) براى مردم در فضاى خالى نماز مى‌خواند.