د) مبدأ تشريع اذان، پيامبر اكرم است. بيهقى روايت كرده:... پس اصحاب پيشنهاد كردند كه به هنگام نماز ناقوس نواخته يا آتشى برافروخته شود. سپس بلال مأمور شد تا اذان را به صورت فصول جفت واقامه را به صورت فصول فرد، بگويد.

بيهقى مى‌گويد: اين روايت را بخارى از محمد از عبدالوهاب ثقفى، و مسلم از اسحاق بن ابراهيم نقل كرده است. (٢٩)

با اين همه تناقضى كه در نقل اين روايت وجود دارد، چگونه مى‌توان بر اين نقل‌ها اعتماد كرد؟

هـ) مطابق حديث اوّل، هنگامى كه عبداللّه‌ بن زيد رؤياى خود را براى پيامبر(ص) نقل مى‌كرده، عمر حضور داشته ؛ اما مطابق حديث دوم، حضور نداشته است، زيرا در اين حديث، به دنبال نقل رؤياى عبداللّه‌ بن زيد براى پيامبر، وقتى بلال اذان مى‌گفت، عمر صداى اذان را شنيد و از خانه‌اش خارج شد.

جهت سوم: چهارده نفر خواب ديدند، نه يك نفر

از روايت حلبى چنين استفاده مى‌شود كه بيننده اذان در خواب منحصر در عبداللّه‌ بن زيد و عمر بن خطاب نبوده، بلكه ابوبكر نيز ادعا كرده همان خوابى را كه آنها ديده‌اند، او نيز ديده است. گفته شده هفت نفر از انصار و نيز گفته شده چهارده نفر (٣٠)

(٢٦) همان.
(٢٧) همان.
(٢٨) السيرة الحلبية، ج٢، ص٢٩٧.
(٢٩) بيهقى، السنن، ج١، ص٣٩٠، ح١.
(٣٠) السيرة الحلبية، ج٢، ص٣٠٠.