فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٧٤ - عبور از مقابل نمازگزار پژوهشى به شيوه فقه مقارن (پژوهشى به شيوه فقه مقارن) امير رحمانى
آن مىكنند، لكن مخالفت برخى نقل شده است.
اختلاف در خصوص عبور زن و سگ و الاغ و كافر است، اما در قاطعيت عبور مرد و بچه و سائر حيوانات كسى قائل به آن نشده است.
نووى در مجموع مىگويد:
مسأله سوم: اگر به سوى ستره نماز خواند و ميان او و ستره مردى يا زنى يا كودكى يا كافرى يا سگ سياهى يا الاغى يا حيوانى ديگر عبور كرد، نماز نزد ما باطل نمىشود.
شيخ ابو حامد و اصحاب گفتهاند كه اين قول عامه اهل علم است، به جز حسن بصرى كه گفته است: عبور زن و الاغ و سگ سياه مبطل است، و احمد و اسحاق گفتهاند كه مبطل فقط عبور سگ سياه است. (١٣٢)
ابن قدامه در مغنى مىگويد:
قول مشهور از احمد بن حنبل آن است كه نماز را فقط سگ سياهى كه هيچ رنگ ديگرى در بدن او نيست، باطل مىكند و نقل ديگرى نيز هست كه او قائل به قاطعيت سگ سياه و زن و الاغ است. (١٣٣)
قول مشهور احمد را ترمذى و ديگران نيز از او نقل كردهاند، (١٣٤) ولى ابن حزم ظاهرى قول ديگر را به او نسبت داده و خود نيز آن را پذيرفته، گرچه در بطلان فرقى بين عبور و وقوف در مقابل نمازگزار نگذاشته، فقط زنى را كه در حالت اضطجاع باشد، استثنا كرده است. (١٣٥)
همچنين ابن تيميه قائل به بطلان به عبور هر سه شده و گفته:
متّجه آن است كه همه آنها نماز را باطل مىكنند، ولى بين عبور و وقوف فرق است، همان طور كه در مرد فرق است و عبورش سبب نقصان ثواب نماز است، نه وقوفش. (١٣٦)
(١٣٢) المجموع، ج٣، ص٢٥٠.
(١٣٣) المغنى، ج٢، ص٨٠.
(١٣٤) نيل الاوطار، ج٣، ص١٢.
(١٣٥) المحلّى، ج٤، ص٨.
(١٣٦) القواعد النورانيّة الفقهيه، ص١٠ ـ ١١.