فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٧٣ - عبور از مقابل نمازگزار پژوهشى به شيوه فقه مقارن (پژوهشى به شيوه فقه مقارن) امير رحمانى
مرحوم كلينى از محمد بن يحيى از احمد بن محمد از عثمان بن عيسى از ابن مسكان از ابو بصير از امام صادق(ع) نقل مىكند كه فرمود:
نماز را هيچ چيز قطع نمىكند، نه سگ و نه الاغ و نه زن و لكن به چيزى تستّر كنيد و اگر به اندازه يك ذراع زمين جلوى تو بلند باشد، متسترشدهاى و فضيلت در مساله اين است كه به چيزى تستركنى و در مقابل خود چيزى قرار دهى كه تو را از عابر حفظ كند. اگر هم نكردى، اشكالى ندارد، زيرا آن كه نماز گزار براى او نماز مىخواند، به وى نزديكتر است از كسى كه جلوى او عبور مىكند، لكن اين عمل ادب و توقير نماز است. (١٢٩)
اگر نماز گزار به سوى ستره نماز نخواند و انسان يا حيوانى از مقابل او عبور كند، آيا نمازش باطل مىشود، يا اگر سترهاى داشته باشد و عبور از ميان او و ستره واقع شود، آيا عبور موجب بطلان نماز است يا موجب نقصان آن و يا اين كه عبور هيچ ضررى به نماز نمىرساند؟
اختلافى ميان اماميه در اين كه عبور، قاطع نماز نيست، نمىباشد، چه عابر انسان باشد و چه حيوان، دور باشد يا نزديك، سترهاى باشد يا نباشد، و نماز گزار عابر را دفع كند يا دفع نكند.
ظاهر بعضى كلمات آن است كه عبور مضر به كمال نماز است و موجب مرجوحيت نماز مىشود.
صاحب جواهر(ره) برخى روايات را مشير به اين مطلب دانسته و برخى ديگر را ظاهر در آن، و اين كه غرض از وضع ستره رفع مرجوحيت مذكوره به وسيله ستره است. (١٣٠)
محقق قمى گفته است:
ظاهر آن است كه سِرّ استحباب ستره دفع ضرر عابر است، همان طور كه سِرّ در استحباب دفع عابر، همان است. (١٣١)
اما اهل سنت، نيز غالباً قائل به عدم قاطعيت عبور شدهاند، بلكه گاهى ادعاى اجماع بر
(١٢٩) وسائل الشيعه، ج٥، ص١٣٥.
(١٣٠) جواهر الكلام، ج٨، ص٤٠٢و ٤٠٣.
(١٣١) غنائم الايام، ج٢، ص٢١١.