فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٤٢ - نكتهها(٧) رضا مختارى
را ديدم كه به رواياتى در تهذيب يا كتابى ديگر به شدت تكيه كرده و بدون تحقيق و بررسى آنها را مستند آراء خود قرار دادهاند، ولى با رجوع به منبع اصلى مثلاً كتاب كافى، آشكار شد كه الفاظى از روايت افتاده يا تصحيف شده و كلمه يا كلماتى جابه جا شده است. اين نحو تكيه به منابع دست دوم بدون تحقيق در منابع دست اوّل، تقصيرى آشكار و انحراف از حق بىهيچ توجيهى است.
در تصحيح اسناد حديث يا تضعيف يا ترجيح بعضى از آنها برديگرى، به آنچه در كتب فرعى آمده بدون بررسى دقيق سند و تحقيق از حال يكايك رجال حديث، استناد نكنند، چه اين كار، اهمال و غفلت از حق است. در بررسى لغات به يك يا دو كتاب اكتفا نكنند، بلكه تا كشف معناى صحيح و رفع شبهه، خواب و آرام نداشته و همه توان خود را به كارگيرند.
سهل انگارى در فتوا، جرأت ورزى عظيمى در برابر خداوند و احكام و معانى كلام او و سنت پيامبر و عترت(ع) است.
آن گاه كه پس از جدّ و جهد فراوان همه شرايط افتاء فراهم آمد و زمان بهره ورى از فراوردههاى دانش فقيه و صدور فتوا فرا رسيد، در مسايل اختلافى، جواب قطعى ندهد اگر چه به ظن خود آن را درست بداند... .
ما در روزگار حيرت و ايام انتظار به سر مىبريم، احكام يقينى شرع را فقط صاحبان شريعت و بر پا دارندگان آن مىدانند، حق فقط نزد آنان است و ما وظيفهاى جز احتياط در دين و پرهيز از گزافه گويى و تخمين نداريم. اين همه وصيت من به اهل فتواست.