فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٤١ - عبور از مقابل نمازگزار پژوهشى به شيوه فقه مقارن (پژوهشى به شيوه فقه مقارن) امير رحمانى
و همچنين رواياتى كه عامه و خاصه در امر پيامبر و اهل بيت او عليهم السلام نقل كردهاند، بيش از اين اطاله كلام نمىدهيم.
فقهاى امت اسلامى در اين مسأله كه عبور كننده از مقابل نماز گزار چه حكمى دارد، اختلاف نظر دارند. برخى عبور را حرام مىدانند و برخى مكروه، و عدهاى ديگر آن را مباح مىشمارند. براى اين عنوان حكم خاصى قائل نيستند، چنان كه قائلين به حرمت دو دستهاند: بعضى مطلقاً قائل به حرمت شدهاند و عدهاى حرمت مرور را مختص صورتى مىدانند كه نماز گزار به سوى ستره ثابت مانند ديوار نماز بخواند يا براى خود سترهاى نهاده باشد. اگر خود او مراقب اين امر نباشد، بر عبور كننده چيزى نيست. برخى تفاصيلى ذكر كردهاند كه مىآيد.
ما ابتدا اقوال علماى مذاهب را ذكر مىكنيم و سپس به بيان و نقد ادله مىپردازيم.
نووى از علماى شافعيه در المجموع مىگويد:
المسألة الثانية: إذا صلّى إلى سترة حَرُمَ على غيره المرور بينه و بين السترة و لايحرم وراء السترة و قال الغزالى: يكره و لايحرم و الصحيح بل الصواب أنّه حرامٌ و به قطع البغوى و المحققون؛ (١٤)
مسأله دوم: هرگاه نماز گزار به سوى ستره نماز بخواند، بر ديگرى حرام است كه ميان او و ستره عبور كند، ولى پشت ستره حرام نيست. غزالى قائل به كراهت عبور شده، ولى صحيح قول به حرمت است و بغوى و محققان به همين قطع پيدا كردهاند.
اين در صورتى است كه سترهاى وجود داشته باشد، ولى اگر نباشد يا دور از نماز
(١٤) المجموع شرح المهذّب، ٣/٢٤٩.